കേരള സര്‍ക്കാര്‍ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന 'ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ കോണ്‍ഫറന്‍സ് ഓണ്‍ ഡെവലപ്മെന്റ് ആന്‍ഡ് ഡെമോക്രസി' സെമിനാറില്‍ പങ്കെടുക്കരുത്; അമര്‍ത്യാ സെനും കൂട്ടര്‍ക്കും കത്തയച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല

തിരുവനന്തപുരം: കേരള സര്‍ക്കാര്‍ ഫെബ്രുവരി 15-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്ന 'ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ കോണ്‍ഫറന്‍സ് ഓണ്‍ ഡെവലപ്മെന്റ് ആന്‍ഡ് ഡെമോക്രസി' എന്ന സെമിനാറില്‍ പങ്കെടുക്കരുത് എന്നാവശ്യപ്പെട്ടു രമേശ് ചെന്നിത്തല പരിപാടിയിലേക്ക് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട പ്രൊഫസര്‍ അമര്‍ത്യ സെന്‍, പ്രൊഫസര്‍ റൊമില ഥാപ്പര്‍, ഡോ. ശകുന്തള തില്‍സ്റ്റെഡ്, ശ്രീ. ഫാറൂഖ് അബ്ദുള്ള, കനിമൊഴി എന്നിവര്‍ക്ക് തുറന്ന കത്ത് നല്‍കി.

ആത്യന്തികമായി ഫാസിസ്റ്റ് സ്വഭാവം വെച്ച് പുലര്‍ത്തുകയും വലതുപക്ഷവുമായി കൈകോര്‍ക്കുകയും നൂറുകണക്കിന് അഴിമതി പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ ചെന്നുപെടുകയും ചെയ്ത ഈ സര്‍ക്കാര്‍ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് ഈ പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് മുഖംമിനുക്കാനുള്ള വ്യര്‍ഥ ശ്രമമാണ് എന്നും ജനവികാരം സമ്പൂര്‍ണ്ണമായി എതിരായിക്കഴിഞ്ഞ ഈ സര്‍ക്കാരിന്റെ ഇത്തരം ആത്മാര്‍ത്ഥതയില്ലാത്ത പരിപാടികളില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് കത്ത് നല്‍കിയിരിക്കുന്നത്.

ഈ കത്തിന്റെ പൂര്‍ണ രൂപത്തിന്റെ മലയാളം പരിഭാഷ ചുവടെ

വിഷയം: വികസനവും ജനാധിപത്യവും സംബന്ധിച്ച് കേരള സര്‍ക്കാര്‍ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന കോണ്‍ഫറന്‍സിലെ പങ്കാളിത്തം പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന അഭ്യര്‍ത്ഥന.

ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രൊഫസര്‍/ഡോക്ടര്‍,

ഈ കത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള സ്വഭാവം അങ്ങ് ക്ഷമിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതി എന്ന നിലയിലല്ല, മറിച്ച് അങ്ങയുടെ പാണ്ഡിത്യത്തെയും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളോടുള്ള അചഞ്ചലമായ പ്രതിബദ്ധതയെയും ആദരിക്കുന്ന ഒരു പൗരനും നിയമസഭാംഗവും എന്ന നിലയിലാണ് ഞാന്‍ ഇത് എഴുതുന്നത്. അങ്ങയുടെ വാക്കുകള്‍ക്കും സാന്നിധ്യത്തിനും സമൂഹത്തിലുള്ള ധാര്‍മ്മികമായ വില വളരെ വലുതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, 2026 ഫെബ്രുവരി 15-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ച് കേരള സര്‍ക്കാര്‍ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന 'ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ കോണ്‍ഫറന്‍സ് ഓണ്‍ ഡെവലപ്മെന്റ് ആന്‍ഡ് ഡെമോക്രസി' (International Conference on Development and Democracy)-യില്‍ അങ്ങ് പങ്കെടുക്കുന്നു എന്ന മാധ്യമവാര്‍ത്തകള്‍ ശ്രദ്ധയില്‍പ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഇങ്ങനെയൊരു കത്തെഴുതാന്‍ ഞാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതനായി.

സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ അങ്ങയുടെ വരവ് ഏറെ സ്വാഗതാര്‍ഹമാകുമായിരുന്നു. അങ്ങയുടെ വാക്കുകള്‍ നേരിട്ട് കേള്‍ക്കാന്‍ എനിക്കും അതിയായ ആഗ്രഹമുണ്ട്. ജനാധിപത്യം നിലനില്‍ക്കുന്നത് ബൗദ്ധികമായ ആശയവിനിമയങ്ങളിലൂടെയാണ്; സര്‍ക്കാരുകള്‍ പണ്ഡിതരുടെയും ചിന്തകരുടെയും വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയരാകേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാല്‍ കേരളത്തിലെ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യം ഒട്ടും സാധാരണല്ല. 2026 മാര്‍ച്ചില്‍ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ, ഈ കോണ്‍ഫറന്‍സ് ഒരു അക്കാദമിക് വേദിയെന്നതിലുപരി, ജനാധിപത്യ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളുടെയും, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയുടെയും, പൊതു ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെയും കാര്യത്തില്‍ ഒട്ടും മതിപ്പില്ലാത്ത-അല്ലെങ്കില്‍ പരസ്യമായിത്തന്നെ ഫാസിസ്റ്റ് സ്വഭാവം കാണിക്കുന്ന-ഒരു സര്‍ക്കാരിന് നഷ്ടപ്പെട്ട ധാര്‍മ്മികത വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ഒരു നാടകമായി മാത്രമേ ഇതിനെ കാണാന്‍ കഴിയൂ.

അങ്ങയുടെ ഉദ്ദേശ്യം എന്തുതന്നെയായാലും, അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യം നിലവിലെ സര്‍ക്കാരിന്റെ ജനാധിപത്യ വിരുദ്ധ നയങ്ങള്‍ക്കുള്ള ബൗദ്ധികമായ അംഗീകാരമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടും എന്നതില്‍ സംശയമില്ല. ലോകപ്രശസ്തരായ ചിന്തകര്‍ സര്‍ക്കാരിന്റെ വികസന-ജനാധിപത്യ അവകാശവാദങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്ന രീതിയിലാകും ചിത്രങ്ങളും വാര്‍ത്തകളും പ്രചരിക്കുക. കേരളത്തിലെ ജനങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കുന്ന കയ്‌പേറിയ യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കാന്‍ ഇത്തരം 'കാഴ്ചകള്‍' (optics) കാരണമാകുമെന്നതാണ് എന്റെ ആശങ്ക. ഭരണത്തിലിരിക്കുന്നവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഒരു ഉപാധി മാത്രമായി അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യം മാറ്റപ്പെടും.

വിമര്‍ശനങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും വിയോജിപ്പുകളെ പൗരജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണുകയും ചെയ്തിരുന്ന ശക്തമായ ജനാധിപത്യ സംസ്‌കാരം കേരളത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല്‍ കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തിനിടയില്‍, വിയോജിപ്പുകളെ സംവദിക്കുന്നതിന് പകരം അടിച്ചമര്‍ത്തേണ്ട ഒന്നായി കാണുന്ന പ്രവണതയാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. 2020-ല്‍ കേരള പോലീസ് ആക്റ്റിലെ 118A ഭേദഗതി കൊണ്ടുവന്നത് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഓര്‍ഡിനന്‍സിലൂടെ കൊണ്ടുവന്ന ആ നിയമം ഓണ്‍ലൈന്‍ മാധ്യമങ്ങളിലെ അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങളെ ക്രിമിനല്‍ കുറ്റമാക്കുന്നതായിരുന്നു. അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മേലുള്ള ഈ കടന്നുകയറ്റത്തിനെതിരെ പ്രതിപക്ഷവും പൊതുസമൂഹവും ശക്തമായ പ്രതിഷേധം ഉയര്‍ത്തിയതിനെത്തുടര്‍ന്ന് 2020 നവംബറില്‍ അത് പിന്‍വലിക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. വിമര്‍ശനങ്ങളെ ജനാധിപത്യപരമായ സംവാദങ്ങളിലൂടെ നേരിടുന്നതിന് പകരം പോലീസ് അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള സര്‍ക്കാരിന്റെ സഹജവാസനയാണ് ഈ സംഭവം വെളിപ്പെടുത്തിയത്.

ഈ മനോഭാവം മറ്റു പല രൂപങ്ങളിലും പ്രകടമാണ്: വിമര്‍ശകര്‍ക്കും ആക്ടിവിസ്റ്റുകള്‍ക്കും എതിരെ നിയമപരവും ഭരണപരവുമായ വേട്ടയാടല്‍, വിമര്‍ശനങ്ങളെ ജനാധിപത്യപരമായ അവകാശമായി കാണുന്നതിന് പകരം രാഷ്ട്രീയ ഗൂഢാലോചനയായി ചിത്രീകരിക്കല്‍, അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കുന്നതിന് പകരം വന്‍കിട പിആര്‍ (PR) പരിപാടികള്‍ നടത്തി പ്രതിച്ഛായ നിര്‍മ്മിക്കല്‍ തുടങ്ങിയവ ഇതില്‍പ്പെടുന്നു. പ്രമുഖരുടെ അംഗീകാരം നേടി പ്രതിച്ഛായ മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നത് ഇവരുടെ പ്രധാന തന്ത്രമാണ്.

അതോടൊപ്പം, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കമ്പനികള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട അഴിമതി ആരോപണങ്ങള്‍ ദേശീയ തലത്തില്‍ തന്നെ ചര്‍ച്ചയായിരിക്കുകയാണ്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മകളുടെ കമ്പനിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളില്‍ സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇന്‍വെസ്റ്റിഗേഷന്‍ ഓഫീസ് (SFIO) കുറ്റം ചുമത്തിയതായി 2025-ല്‍ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ വന്നിരുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ഇടപാടുകളാണ് നടന്നതെന്ന് മാധ്യമങ്ങള്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കണ്‍സള്‍ട്ടന്‍സി കരാറുകളെക്കുറിച്ചും പണമിടപാടുകളെക്കുറിച്ചും കേരള ഹൈക്കോടതിയിലും ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉയര്‍ന്നിട്ടുണ്ട്. അന്വേഷണങ്ങളും കോടതി നടപടികളും അതിന്റെ വഴിയേ നടക്കട്ടെ, എന്നിരുന്നാലും, പൊതുസമൂഹത്തിന് മുന്നില്‍ ഇത്തരം ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങള്‍ നിലനില്‍ക്കുമ്പോള്‍, ഇതേ സര്‍ക്കാര്‍ ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ആഗോള കോണ്‍ഫറന്‍സുകള്‍ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് വിശ്വാസ്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.

കൂടാതെ, സഹകരണ മേഖലയിലെ സാമ്പത്തിക തട്ടിപ്പുകളും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമുപയോഗിച്ചുള്ള അഴിമതികളും വലിയ വിവാദങ്ങള്‍ക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അഴിമതി വാര്‍ത്തകള്‍ നിത്യസംഭവമായി മാറിയതോടെ ജനങ്ങള്‍ക്ക് ഇതിലൊരു 'മടുപ്പ്' അനുഭവപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നത് ആശങ്കാജനകമാണ്. ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ പലപ്പോഴും എങ്ങുമെത്താതെ പോകുന്നു. ജനാധിപത്യത്തോടുള്ള പ്രതീക്ഷകള്‍ക്ക് മങ്ങലേല്‍ക്കുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നഷ്ടമാണ്.

ക്രമസമാധാന പാലനത്തിലെ പരാജയവും സര്‍ക്കാരിപ്പിലുള്ള വിശ്വാസം തകര്‍ത്തിട്ടുണ്ട്. പല സംഭവങ്ങളിലും പോലീസിന്റെ പക്ഷപാതപരമായ നിലപാടുകള്‍ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പോലീസ് സംവിധാനം നിഷ്പക്ഷമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിന് പകരം രാഷ്ട്രീയ താല്പര്യങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ചാണ് നീങ്ങുന്നതെന്ന് പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികളും പൊതുസമൂഹവും ആരോപിക്കുന്നു. ഇത്തരം പക്ഷപാതം ഭരണസംവിധാനത്തിലുള്ള വിശ്വാസത്തെ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തുന്നു.

അതിലേറെ ഗൗരവതരമാണ്, മുതിര്‍ന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ വലതുപക്ഷ വര്‍ഗ്ഗീയ സംഘടനകളുടെ നേതാക്കളുമായി നടത്തിയ രഹസ്യ കൂടിക്കാഴ്ചകളും, തൃശൂര്‍ പൂരം അലങ്കോലപ്പെട്ടതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങളും. ഇത്തരം സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടെന്നും, ചില രാഷ്ട്രീയ ലാഭങ്ങള്‍ക്കായി വര്‍ഗ്ഗീയ ധ്രുവീകരണം ഉണ്ടാക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചുവെന്നും വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ ഉയര്‍ന്നിട്ടുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷ നേതാക്കളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുപോലും വോട്ടുബാങ്ക് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ന്യൂനപക്ഷ വിരുദ്ധ പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ (Hate speech) ഉണ്ടായി എന്നത് കേരളത്തിന്റെ മതേതര രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കാരത്തിന് കളങ്കമാണ്.

ഇതെല്ലാം വിശാലമായൊരു ദാര്‍ശനിക പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ജനാധിപത്യം തകരുന്നത് പെട്ടെന്നല്ല; സ്ഥാപനങ്ങള്‍ പൊതുവിശ്വാസത്തേക്കാള്‍ അധികാരം നിലനിര്‍ത്തുന്നതിന് മുന്‍ഗണന നല്‍കുകയും, ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒളിച്ചോടി 'നറേറ്റീവുകള്‍' (narratives) സൃഷ്ടിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ജനാധിപത്യം ദുര്‍ബലമാകുന്നത്. വികസനത്തെയും ജനാധിപത്യത്തെയും കുറിച്ചുള്ള കോണ്‍ഫറന്‍സുകള്‍ സത്യങ്ങള്‍ തുറന്നു പറയുന്ന വേദികളാകണം. എന്നാല്‍ നിലവിലെ സാഹചര്യത്തില്‍, കൃത്രിമമായ ഒരു പൊതുസമ്മതി ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട സര്‍, തികഞ്ഞ വിനയത്തോടെയും ആത്മാര്‍ത്ഥതയോടെയും ഞാന്‍ ഈ അപേക്ഷ സമര്‍പ്പിക്കുന്നു. അങ്ങയുടെ പങ്കാളിത്തം കേവലം ഒരു അക്കാദമിക് ഇടപെടലായി മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിനുള്ള ധാര്‍മ്മിക പിന്തുണയായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടും. ഇനി പങ്കെടുക്കാന്‍ അങ്ങ് തീരുമാനിക്കുകയാണെങ്കില്‍, അങ്ങയുടെ പ്രസംഗം എഡിറ്റ് ചെയ്യാതെ പൂര്‍ണ്ണമായി പൊതുസമൂഹത്തിന് ലഭ്യമാക്കണമെന്നും, പൗരാവകാശങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്ര്യവും ചര്‍ച്ചയുടെ ഭാഗമാകണമെന്നും നിര്‍ബന്ധം പിടിക്കുമെന്ന് ഞാന്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, ഈ അവസാന നിമിഷം പിന്മാറുന്നതാണ് അങ്ങയുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവന്‍ അങ്ങ് ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിച്ച മൂല്യങ്ങള്‍ക്കും വിശ്വാസ്യതയ്ക്കും നല്ലതെന്ന് ഞാന്‍ കരുതുന്നു. ലോക്‌സഭാ, തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ വ്യക്തമായ സൂചന നല്‍കിക്കൊണ്ട്, ഈ ഭരണകൂടത്തെ പുറത്താക്കാന്‍ കേരള ജനത തീരുമാനിച്ചു കഴിഞ്ഞതാണ്. അതിനാല്‍ ഈ സര്‍ക്കാരുമായി സഹകരിക്കുന്നത് അങ്ങയുടെ യശസ്സിന് കളങ്കമുണ്ടാക്കിയേക്കാം.

ഈ കത്തിന്റെ ദൈര്‍ഘ്യത്തിനും അതിലെ കടുപ്പമേറിയ ഭാഷയ്ക്കും ഞാന്‍ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു. ഇത് എന്റെ മാത്രം അഭിപ്രായമല്ല, മറിച്ച് കേരളത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ ഭാവിയില്‍ ആകുലതയുള്ള വലിയൊരു വിഭാഗം ജനങ്ങളുടെ വികാരമാണ്. രാഷ്ട്രീയമായല്ല, മറിച്ച് ജനാധിപത്യത്തോടുള്ള അങ്ങയുടെ ദാര്‍ശനികമായ പ്രതിബദ്ധത മുന്‍നിര്‍ത്തിയാണ് ഞാന്‍ ഇത് എഴുതുന്നത്.

എന്ന്,

ആദരപൂര്‍വ്വം,

വിശ്വസ്തതയോടെ,

സ്വീകര്‍ത്താക്കള്‍:

ബഹുമാനപ്പെട്ട:

പ്രൊഫസര്‍ അമര്‍ത്യ സെന്‍

പ്രൊഫസര്‍ റൊമില ഥാപ്പര്‍

ഡോ. ശകുന്തള തില്‍സ്റ്റെഡ്

ശ്രീ. ഫാറൂഖ് അബ്ദുള്ള

ശ്രീമതി. കനിമൊഴി