ഭക്തർ 'വാ'യിൽ വച്ച് നുണയുന്ന പ്രസാദം ഇളക്കാൻ കൊണ്ടുവന്നത് കൂറ്റനൊരു 'ജെസിബി'; പാകമായ ശേഷം അത് കൊരിയെടുക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച സാധനം കണ്ട് ഞെട്ടി സോഷ്യൽ ലോകം; ഒരു ടിപ്പർ ലോറിയുടെ വരവിൽ അറിഞ്ഞത് മറ്റൊരു സത്യം

കുഹാഡ്: രാജസ്ഥാനിലെ കുഹാഡയിലുള്ള ചപാല ഭൈരു ബാബ ക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തർക്കായി 65,100 കിലോയോളം വരുന്ന 'മഹാപ്രസാദം' തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി ജെസിബികളും തൂമ്പകളും ഉപയോഗിച്ചതിൻ്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ സമൂഹ മാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നു. ഈ അസാധാരണമായ തയ്യാറെടുപ്പ് രീതി, പ്രസാദത്തിൻ്റെ പവിത്രതയെയും ശുചിത്വത്തെയും ചൊല്ലി വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കിയിരിക്കുകയാണ്.

ക്ഷേത്രോത്സവത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി ഏകദേശം മൂന്ന് ലക്ഷത്തോളം വിശ്വാസികളെത്തുന്നതിനാലാണ് ഇത്രയും വലിയ അളവിൽ പ്രസാദം തയ്യാറാക്കുന്നത്. പ്രചരിച്ച വീഡിയോകളിൽ, 'ചൂർമ്മ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രസാദം ആളുയരത്തിൽ കൂട്ടിയിട്ട നിലയിലാണ് കാണപ്പെട്ടത്. ഇത് കുഴയ്ക്കുന്നതിനായി രണ്ട് ജെസിബികളുടെ കൈകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ദൃശ്യങ്ങളിലുണ്ട്. പ്രസാദം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾ പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകൾ കാലിൽ ധരിച്ചിരുന്നു. മറ്റൊരു വീഡിയോയിൽ, ടിപ്പർ ലോറിയിൽ നിന്ന് തൂമ്പകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രസാദം വലിയ പാത്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുന്നതും വ്യക്തമാണ്.

`jaipurbuzz` എന്ന ജനപ്രിയ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം ഹാൻഡിലിലൂടെയാണ് ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ പങ്കുവെക്കപ്പെട്ടത്. 2025 ജനുവരി 30-ന് മുമ്പാണ് ചൂർമ്മ തയ്യാറാക്കാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതെന്നും, രാവിലെ 8 മുതൽ രാത്രി 8 വരെ ഭക്തർക്ക് ഈ മഹാപ്രസാദം വിതരണം ചെയ്യുമെന്നും വീഡിയോയോടൊപ്പം നൽകിയ വിവരങ്ങളിൽ പറയുന്നു.

പ്രസാദം തയ്യാറാക്കുന്ന ഈ രീതിക്കെതിരെ നിരവധി നെറ്റിസൺസ് ആശങ്കകൾ രേഖപ്പെടുത്തി. ഇത്രയും വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിന് പ്രസാദം വിതരണം ചെയ്യുമ്പോൾ, വൃത്തിഹീനമായ രീതികൾ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. "ഒരു രാജസ്ഥാനി എന്ന നിലയിൽ, ഈ പ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു. ശുചിത്വം പ്രധാനമാണ്, പൂർണ്ണമായും അംഗീകരിക്കുന്നു," എന്ന് ഒരു കാഴ്ചക്കാരൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വലിയ തോതിലുള്ള ഭക്ഷണ വിതരണത്തിൽ ശുചിത്വ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഈ സംഭവത്തോടെ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

ക്ഷേത്രോത്സവത്തിന് എത്തുന്ന വൻ ജനക്കൂട്ടത്തെ കണക്കിലെടുത്ത് പടുകൂറ്റൻ അളവിലാണ് പ്രസാദം ഒരുക്കിയത്. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ പ്രചരിച്ച വീഡിയോകളിൽ, ആളുയരത്തിൽ കൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്ന പ്രസാദം രണ്ട് ജെസിബികളുടെ കൈകൾ (Buckets) ഉപയോഗിച്ച് ഇളക്കി മാറ്റുന്നത് കാണാം. തൊഴിലാളികൾ കാലുകളിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകൾ ധരിച്ച് ഇതിനു മുകളിലൂടെ നടക്കുന്നുമുണ്ട്. ടിപ്പർ ലോറിയിൽ കൊണ്ടുവന്ന പ്രസാദം തൂമ്പകൾ ഉപയോഗിച്ച് വലിയ പാത്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുന്ന ദൃശ്യങ്ങളും നെറ്റിസൺസിനെ ഞെട്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

2025 ജനുവരി 30-ന് മുമ്പ് തന്നെ ഇതിനായുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയതായും രാവിലെ 8 മുതൽ രാത്രി 8 വരെയാണ് വിതരണം നടന്നതെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'ജയ്പൂർ ബസ്' (jaipurbuzz) എന്ന പേജിലൂടെയാണ് ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ ആദ്യം പുറംലോകമറിഞ്ഞത്. പ്രസാദം തയ്യാറാക്കുന്ന ഈ രീതി ഭക്തർക്കിടയിലും പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിലും വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്യാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ജെസിബികൾ പോലുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചത് അത്യന്തം അപകടകരമാണെന്ന് പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

"ഭക്തിയുടെ പേരിൽ ശുചിത്വം ബലികഴിക്കരുത്. ഇത്രയും പേർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുമ്പോൾ മിനിമം ആരോഗ്യ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്." "ഒരു രാജസ്ഥാനി എന്ന നിലയിൽ ഇതിൽ ഞാൻ ലജ്ജിക്കുന്നു. ജെസിബി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഒട്ടും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല," എന്നിങ്ങനെ നീളുന്നു അഭിപ്രായങ്ങൾ.

യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ഗ്രീസ്, മണ്ണ്, മറ്റ് മാലിന്യങ്ങൾ എന്നിവ ഭക്ഷണത്തിൽ കലരാൻ ഇത് കാരണമാകുമെന്ന് ആരോഗ്യവിദഗ്ധരും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. വലിയ തോതിലുള്ള ഭക്ഷണ വിതരണത്തിൽ അധികൃതരുടെ മേൽനോട്ടം വേണമെന്ന ആവശ്യവും ഇതോടെ ശക്തമായിട്ടുണ്ട്.