നബിയുടെ പ്രവചനം പോലെ സത്യം! ലോകത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായ ജലപാതയിൽ പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധം തുടങ്ങിയത് മുതൽ നടക്കുന്നത് ഇതുവരെയും കേട്ട് കേൾവി പോലുമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ; രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ധന പ്രതിസന്ധിയിൽ വലയുന്നതിനിടെ സൗദിയെ കാത്ത് പരിപാലിച്ചത് ആ രക്ഷാകവചം; സൗദി അറേബ്യയുടെ വമ്പൻ മാസ്റ്റർ പ്ലാനിൽ അമ്പരപ്പ്; കിഴക്കൻ എണ്ണപ്പാടങ്ങൾ വീണ്ടും ചർച്ചകളിൽ

റിയാദ്: ഇറാനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കടത്ത് പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചതോടെ ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തിൽ ഉടലെടുത്ത പ്രതിസന്ധിക്ക് സൗദി അറേബ്യയുടെ ഈസ്റ്റ്-വെസ്റ്റ് പൈപ്പ് ലൈൻ രക്ഷാകവചമായി. കിഴക്കൻ എണ്ണപ്പാടങ്ങളെ ചെങ്കടൽ തീരത്തെ യാൻബു തുറമുഖവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ 1,200 കിലോമീറ്റർ പൈപ്പ് ലൈൻ പൂർണ്ണതോതിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കിയതോടെ, ഹോർമുസ് വഴി കടന്നുപോകാനിരുന്ന എണ്ണക്കപ്പലുകളെല്ലാം നിലവിൽ യാൻബു തുറമുഖത്തേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടിരിക്കുകയാണ്.

ഏകദേശം 45 വർഷം മുൻപ്, എണ്ണവിതരണത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള പ്രതിസന്ധി മുന്നിൽക്കണ്ട് സൗദി അറേബ്യ ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഈ പൈപ്പ് ലൈൻ, ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നിർണ്ണായകമായ ജീവനാഡിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. 1980-കളിലെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്താണ് ഇതിന്റെ ആദ്യഘട്ടം നിർമ്മിച്ചത്.

ഒരു വലിയ യുദ്ധമുണ്ടായാൽ എണ്ണ വിതരണം തടസ്സപ്പെടുന്നത് ഒഴിവാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 1990-ലെ കുവൈത്ത് അധിനിവേശത്തെത്തുടർന്ന് പൈപ്പ് ലൈനിന്റെ ശേഷി പ്രതിദിനം അഞ്ച് ദശലക്ഷം ബാരലായി ഉയർത്തിയിരുന്നു. നിലവിൽ സൗദി അരാംകോയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഈ പാതയുടെ ശേഷി 2024 മുതൽ 2026 വരെ പ്രതിദിനം ഏഴ് ദശലക്ഷം ബാരലായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള നടപടികളും പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്.

ഹോർമുസ് പ്രതിസന്ധിക്ക് മുൻപുള്ള കയറ്റുമതിയുടെ ഏകദേശം പകുതിയോളം വരുന്ന, പ്രതിദിനം 3.66 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയാണ് ഈ പൈപ്പ് ലൈനിലൂടെ നിലവിൽ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നത്. എണ്ണ എത്തിക്കുന്നതിനായി സൗദി അറേബ്യയുടെ കപ്പൽ കമ്പനിയായ 'ബഹ്‌രി', പ്രതിദിനം 4,50,000 ഡോളറിലധികം (ഏകദേശം 3.7 കോടി രൂപ) വാടക നൽകിയാണ് സൂപ്പർ ടാങ്കറുകൾ യാൻബുവിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. 2019-ൽ ഹൂതികളുടെ ഡ്രോൺ ആക്രമണം ഈ പൈപ്പ് ലൈനിനെ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, സൗദി അരാംകോ തകരാറുകൾ അതിവേഗം പരിഹരിച്ച് പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിച്ചിരുന്നു.

ഈ നീക്കം ആഗോള എണ്ണവിപണിയെ ഒരു പരിധി വരെ ശാന്തമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മേഖലയിലെ വെല്ലുവിളികൾ അവസാനിക്കുന്നില്ല. കഴിഞ്ഞ വ്യാഴാഴ്ച യാൻബുവിലെ സംറെഫ് റിഫൈനറിക്ക് നേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണം ആശങ്ക വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രായേൽ ഇറാന്റെ പ്രകൃതിവാതക നിലയങ്ങൾ തകർത്തതിനുള്ള തിരിച്ചടിയായാണ് ഇറാൻ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ എണ്ണ ആസ്തികളെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് ഒരു സുപ്രധാന ബദൽ മാർഗ്ഗമായി ഈസ്റ്റ്-വെസ്റ്റ് പൈപ്പ് ലൈൻ വർത്തിക്കുമ്പോഴും, മേഖലയിലെ വർധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിൽ തുടർന്നും അനിശ്ചിതത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.

ഏകദേശം 45 വർഷം മുൻപ്, യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കണ്ട് സൗദി ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഈ പൈപ്പ് ലൈൻ ചരിത്രപരമായ ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെ ഫലമാണ്. 1980-കളിലെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത് നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ച ഈ പാതയുടെ ശേഷി, 1990-ലെ കുവൈത്ത് അധിനിവേശ കാലത്ത് പ്രതിദിനം അഞ്ച് ദശലക്ഷം ബാരലായി ഉയർത്തിയിരുന്നു. നിലവിൽ സൗദി അരാംകോയുടെ കീഴിലുള്ള ഈ പാതയുടെ ശേഷി 7 ദശലക്ഷം ബാരലായി സ്ഥിരപ്പെടുത്താനുള്ള നടപടികൾ 2026-ഓടെ പൂർത്തിയാകുകയാണ്. പ്രതിദിനം 3.66 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയാണ് ഇപ്പോൾ ഈ പാതയിലൂടെ ഒഴുകുന്നത്. സൗദി കപ്പൽ കമ്പനിയായ 'ബഹ്‌രി' വൻതുക വാടക നൽകി സൂപ്പർ ടാങ്കറുകൾ യാൻബുവിലേക്ക് എത്തിച്ചാണ് വിതരണം സുഗമമാക്കുന്നത്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് ശക്തമായ ഒരു ബദൽ ഉണ്ടെങ്കിലും മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ ഇപ്പോഴും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നുണ്ട്. 2019-ൽ ഹൂതികളുടെ ഡ്രോൺ ആക്രമണം ഈ പൈപ്പ് ലൈനിനെ ലക്ഷ്യം വെച്ചിരുന്നു.

ഏറ്റവും ഒടുവിലായി യാൻബുവിലെ സംറെഫ് (SAMREF) റിഫൈനറിക്ക് നേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണം എണ്ണ വിപണിയിൽ വീണ്ടും ആശങ്ക പടർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രായേൽ ഇറാന്റെ പ്രകൃതിവാതക നിലയങ്ങൾ തകർത്തതിന് പകരമായി ഗൾഫ് മേഖലയിലെ എണ്ണ ആസ്തികളെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്ന ഇറാന്റെ നീക്കം ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിൽ അനിശ്ചിതത്വം നിലനിർത്തുന്നു. എങ്കിലും, ഈസ്റ്റ്-വെസ്റ്റ് പൈപ്പ് ലൈൻ നിലവിൽ ആഗോള എണ്ണവിപണിയെ വലിയൊരു തകർച്ചയിൽ നിന്ന് താങ്ങിനിർത്തുന്ന ഏക പ്രതീക്ഷയായി തുടരുന്നു.