മുന്കൂര് അനുമതിയില്ലാതെ താവളത്തില് ഇറങ്ങാന് ശ്രമിച്ച അമേരിക്കന് ബോംബര് വിമാനങ്ങളെ ഇറ്റാലിയന് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം തടഞ്ഞു; ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധത്തില് തങ്ങള് പങ്കാളിയല്ലെന്ന സന്ദേശം നല്കി ഇറ്റലി; സ്പെയിനും അമേരിക്കന് സൈനിക നീക്കങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നില്ല; ട്രംപിസം ഞെട്ടലില്; വ്യാപര ഉപരോധ ഭീഷണിയും പാളുന്നുവോ?
റോം: അമേരിക്കന് യുദ്ധവിമാനങ്ങള്ക്ക് സിസിലിയിലെ സിഗോണെല്ല വ്യോമതാവളത്തില് ഇറങ്ങാന് അനുമതി നിഷേധിച്ച ഇറ്റലിയുടെ നടപടി അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് വലിയ നയതന്ത്ര പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാകുന്നു. മുന്കൂര് അനുമതിയില്ലാതെ താവളത്തില് ഇറങ്ങാന് ശ്രമിച്ച അമേരിക്കന് ബോംബര് വിമാനങ്ങളെ ഇറ്റാലിയന് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം തടഞ്ഞതോടെ അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിന്റെ കടുത്ത പ്രതിഷേധത്തിന് ഇറ്റലി ഇരയായേക്കുമെന്ന് റിപ്പോര്ട്ടുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇറ്റാലിയന് പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഗ്വിഡോ ക്രോസെറ്റോയാണ് വിമാനങ്ങള്ക്ക് ലാന്ഡിംഗ് അനുമതി നിഷേധിക്കാന് ഉത്തരവിട്ടത്.
അമേരിക്കയും ഇറ്റലിയും തമ്മിലുള്ള സൈനിക കരാറുകള് പ്രകാരം, ഇറ്റലിയിലെ യുഎസ് സൈനിക താവളങ്ങള് ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുന്പായി റോമിലെ സൈനിക നേതൃത്വത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക അനുമതി വാങ്ങേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാല് മിഡില് ഈസ്റ്റിലേക്ക് പോകുന്ന വിമാനങ്ങള് സിസിലിയില് ഇറങ്ങാനുള്ള തീരുമാനം ഇറ്റലിയെ അറിയിച്ചത് വിമാനങ്ങള് ആകാശത്തായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധത്തില് തങ്ങള് പങ്കാളികളല്ലെന്നും ഇറ്റാലിയന് സൈനികരോ വിമാനങ്ങളോ ഇറാനെ ബോംബ് ചെയ്യില്ലെന്നും ക്രോസെറ്റോ നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇത് ലാന്ഡിംഗ് നിഷേധിക്കാനുള്ള പ്രധാന കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.
അമേരിക്കന് വിമാനങ്ങളുടെ വരവ് സാധാരണ ലോജിസ്റ്റിക് ആവശ്യങ്ങള്ക്കല്ലെന്ന് പരിശോധനയില് വ്യക്തമായതോടെയാണ് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം കര്ശന നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത്. ഇറ്റാലിയന് പ്രധാനമന്ത്രി ജോര്ജിയ മെലോണി ഉള്പ്പെടെയുള്ള യൂറോപ്യന് നേതാക്കള് ഇറാനെതിരായ യുഎസ്-ഇസ്രായേല് യുദ്ധത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമായാണ് കാണുന്നത്. വാഷിംഗ്ടണിന്റെ വിശ്വസ്ത സഖ്യകക്ഷിയായിരുന്നിട്ടും, സ്വന്തം ഭരണഘടനയ്ക്കും താല്പ്പര്യങ്ങള്ക്കും വിരുദ്ധമായി യുദ്ധത്തില് ഭാഗമാകാന് കഴിയില്ലെന്ന് മെലോണി സര്ക്കാര് പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
ഇറ്റലിക്ക് പിന്നാലെ സ്പെയിനും സമാനമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മാഡ്രിഡിലെ സൈനിക താവളങ്ങള് ഇറാനെതിരായ നീക്കങ്ങള്ക്ക് ഉപയോഗിക്കാന് അനുവദിക്കില്ലെന്ന് സ്പാനിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി പെഡ്രോ സാഞ്ചസ് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തേക്കാള് ഭീകരമായ സാഹചര്യമാണ് ഈ യുദ്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. സ്പെയിനുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിട്ടും സാഞ്ചസ് തന്റെ നിലപാടില് ഉറച്ചുനില്ക്കുകയാണ്.
മിഡില് ഈസ്റ്റിലെ യുദ്ധം യൂറോപ്പിന്റെ ഇന്ധന വിപണിയെയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാനുമായുള്ള സംഘര്ഷം തുടങ്ങിയതോടെ യൂറോപ്പിലെ ഗ്യാസ് വിലയില് 70 ശതമാനത്തിലധികം വര്ദ്ധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഊര്ജ്ജ വിപണിയിലെ തടസ്സങ്ങള് നേരിടാന് യൂറോപ്യന് യൂണിയന് അടിയന്തര തയ്യാറെടുപ്പുകള് നടത്താന് നിര്ദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡീസല്, ജെറ്റ് ഫ്യുവല് എന്നിവയുടെ ലഭ്യതയില് കുറവുണ്ടാകുമെന്ന് ഇയു എനര്ജി കമ്മീഷണര് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി.
അതേസമയം, ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങള് ലക്ഷ്യം വെച്ച് അമേരിക്കന് സൈന്യം ശക്തമായ വ്യോമാക്രമണം തുടരുകയാണ്. ഇസ്ഫഹാനിലെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ കേന്ദ്രത്തിന് നേരെ 2000 പൗണ്ട് ഭാരമുള്ള ബോംബുകള് ഉപയോഗിച്ച് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങള് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് തന്റെ സോഷ്യല് മീഡിയ പേജില് പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. ആണവ കേന്ദ്രങ്ങള് പിടിച്ചെടുക്കാന് പ്രത്യേക സേനയെ ഇറാനിലേക്ക് അയക്കുന്ന കാര്യം ട്രംപ് പരിഗണിക്കുന്നതായും റിപ്പോര്ട്ടുകളുണ്ട്.
ഇറ്റലിയുടെ ഈ അപ്രതീക്ഷിത നീക്കം നാറ്റോ സഖ്യത്തിനുള്ളിലും വിള്ളലുകള് വീഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇതിനോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുമെന്നത് ആഗോളതലത്തില് ഉറ്റുനോക്കപ്പെടുന്നു. ഇറ്റലിക്കെതിരെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളോ വ്യാപാര വിലക്കോ ഏര്പ്പെടുത്താന് ട്രംപ് തയ്യാറായേക്കും. അമേരിക്കന് വിമാനങ്ങളെ തടഞ്ഞത് ഇറ്റലിയുടെ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കാനാണെന്ന് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ആവര്ത്തിച്ചു.
മിഡില് ഈസ്റ്റിലെ ഓരോ ബോംബ് സ്ഫോടനവും സാധാരണക്കാരുടെ കുടുംബ ബഡ്ജറ്റുകളെ ബാധിക്കുമെന്ന് സ്പാനിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു. യുദ്ധം നീണ്ടുനില്ക്കുന്നത് യൂറോപ്പിലെ പണപ്പെരുപ്പത്തിന് ആക്കം കൂട്ടും. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്ഷം ആഗോള ക്രമത്തെ തന്നെ തകിടം മറിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് വളരുകയാണ്. അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ സൈനിക നീക്കങ്ങളെ യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങള് ഒന്നടങ്കം എതിര്ക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് ഇപ്പോള് കാണുന്നത്.
ഇറ്റലിയിലെ പ്രതിപക്ഷ പാര്ട്ടികളും മെലോണി സര്ക്കാരിന്റെ നിലപാടിനെ പിന്തുണച്ച് രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കന് സൈനിക താവളങ്ങള് ഇറ്റലിയുടെ മണ്ണില് യുദ്ധത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയണമെന്ന് അവര് ആവശ്യപ്പെട്ടു. വരും ദിവസങ്ങളില് പാര്ലമെന്റില് ഇതുസംബന്ധിച്ച ചര്ച്ചകള് നടക്കും. ഇറ്റലിയുടെ ഈ തീരുമാനം ആഗോള രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തില് വലിയ മാറ്റങ്ങള്ക്കിടയാക്കും.
ഈ സാഹചര്യത്തില് അമേരിക്കയുടെ അടുത്ത നീക്കം എന്തായിരിക്കുമെന്നതില് ആശങ്ക നിലനില്ക്കുന്നു. സഖ്യകക്ഷികളുടെ സഹായമില്ലാതെ ഇറാനില് യുദ്ധം തുടരുന്നത് അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകും. ട്രംപിന്റെ കര്ശനമായ വിദേശനയവും യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങളുടെ സമാധാന താത്പ്പര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടമായി ഇത് മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ഇറ്റലിയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇപ്പോള് ഏറ്റവും മോശം അവസ്ഥയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.