ചൈനയെ പൂട്ടാന് അമേരിക്കന് കെണി; റിലയന്സിനെ കൂട്ടുപിടിച്ച് വമ്പന് നീക്കം! ഷി ജിന്പിങ്ങിന് ഉറക്കമില്ലാത്ത രാത്രികള്; ആഗോള ഊര്ജ്ജ വിപണിയിലെ പുതിയ 'ത്രികോണ ശക്തി': ടോണി തോമസ് എഴുതുന്നു
ആഗോള ഊര്ജ്ജ വിപണിയിലെ പുതിയ 'ത്രികോണ ശക്തി': ടോണി തോമസ് എഴുതുന്നു
ടോണി തോമസ്
ഞാന് മുന്പ് എഴുതിയ, ചൈനയെ തളയ്ക്കാനായി അമേരിക്ക നടപ്പിലാക്കുന്ന 'വിതരണശൃംഖല ഉപരോധം' ഇന്ന് വെറുമൊരു സിദ്ധാന്തമല്ല. അത് പ്രായോഗികമായി വിജയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു തന്ത്രമാണെന്ന് പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങള് കാണിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ടെക്സാസിലെ ബ്രൗണ്സ്വില്ലില് അമേരിക്ക പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ ശാല.
കഴിഞ്ഞ 50 വര്ഷത്തിനിടെ അമേരിക്കയില് നിര്മ്മിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ വന്കിട റിഫൈനറിയാണിത്. അമേരിക്കയിലെ പെര്മിയന് ബേസിനില് നിന്നുള്ള 'ലൈറ്റ് ഷെയ്ല് ഓയില്' സംസ്കരിക്കാനാണ് ഇത് പ്രധാനമായും രൂപകല്പ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കരാറിന്റെ സാമ്പത്തിക വലുപ്പവും ഉല്പ്പാദന ശേഷിയും ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഏകദേശം 125 ബില്യണ് ഡോളര് മൂല്യമുള്ള 1.2 ബില്യണ് ബാരല് അമേരിക്കന് ലൈറ്റ് ഷെയ്ല് ഓയില് വാങ്ങുന്നതും അത് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും ഈ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഈ സംസ്കരണ പ്രക്രിയയിലൂടെ ഏകദേശം 175 ബില്യണ് ഡോളര് വിപണി മൂല്യമുള്ള 50 ബില്യണ് ഗാലന് പെട്രോളിയം ഉല്പ്പന്നങ്ങള് ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ചുരുക്കത്തില്, അമേരിക്കന് ഇന്ധന വിപണിയിലെ വിതരണ ശൃംഖലയെ അടിമുടി മാറ്റാന് ശേഷിയുള്ള ഒരു വമ്പന് സാമ്പത്തിക ഇടപാടാണ് ഇത്. ഏകദേശം 300 ബില്യണ് ഡോളറിന്റെ ഈ വലിയ പദ്ധതിയില് ഇന്ത്യയുടെ റിലയന്സ് ഇന്ഡസ്ട്രീസ് പങ്കാളിയാകുന്നത് ആഗോള ഊര്ജ്ജ വിപണിയിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങളെ മാറ്റാന് കഴിയുന്ന സംഭവമാണ്.
വിദേശ എണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള അമേരിക്കയുടെ ഒരു വലിയ ചുവടുവെപ്പാണ് ഇത്. ഇവിടെ ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉല്പ്പന്നങ്ങള് വാങ്ങാമെന്ന് റിലയന്സ് കരാര് ഒപ്പിട്ടതോടെ അമേരിക്കയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ എണ്ണയ്ക്ക് 20 വര്ഷത്തേക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഒരു വിപണി ഉറപ്പായി. റിലയന്സിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഊര്ജ്ജ വിപണിയിലേക്ക് സ്ഥിരമായ ഒരു പ്രവേശന കവാടം ഇതിലൂടെ തുറന്നുകിട്ടിയിരിക്കുന്നു.
റഷ്യയില് നിന്നുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി നിലനിര്ത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ അമേരിക്കയുമായി ഇത്ര വലിയൊരു പങ്കാളിത്തം നേടിയെടുക്കാന് കഴിഞ്ഞത് ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര വിജയമാണ്. ഇതോടൊപ്പം വെനിസ്വേലയുടെ പ്രാധാന്യവും നമ്മള് മനസ്സിലാക്കണം. വെനിസ്വേലയില് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ ശേഖരമുണ്ടെങ്കിലും അത് സംസ്കരിക്കാന് പ്രയാസമുള്ള 'ഹെവി ക്രൂഡ്' ആണ്.
എന്നാല് അമേരിക്ക വലിയ തോതില് ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്നത് ശുദ്ധീകരിക്കാന് എളുപ്പമുള്ള 'ലൈറ്റ് ഷെയ്ല് ഓയില്' ആണ്. മുമ്പ് ചൈനീസ് കമ്പനികളായിരുന്നു വെനിസ്വേലന് എണ്ണയുടെ പ്രധാന വാങ്ങലുകാരും അത് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവരും. എന്നാല് അവിടെ അമേരിക്കന് അനുകൂല ഭരണകൂടം വന്നതോടെ വിതരണം അമേരിക്കയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ ചൈനയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയേറ്റു. ചൈന നല്കിയ വായ്പകള്ക്ക് ഗ്യാരണ്ടിയായി ലഭിച്ചിരുന്ന എണ്ണയുടെ വിതരണവും അമേരിക്കയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ചൈനയ്ക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ആ സ്ഥാനത്തേക്കാണ് ഇന്ത്യയും റിലയന്സും കൃത്യമായി ചുവടുവെച്ചത്.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് റിലയന്സിന്റെ ജാംനഗര് കോംപ്ലക്സ് പോലെയുള്ള അത്യാധുനിക റിഫൈനിംഗ് ഹബ്ബുകള് വഴി ഇന്ത്യ നിര്ണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്. ഹെവി ക്രൂഡ് ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന കാര്യത്തില് റിലയന്സ് ലോകപ്രശസ്തമാണ്. വെനിസ്വേലന് എണ്ണയുടെ സ്വഭാവം നന്നായി അറിയാവുന്ന റിലയന്സിനെ തന്നെ അമേരിക്ക പങ്കാളിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഒരു യാദൃശ്ചികതയല്ല.
ഇതോടെ ആഗോള എണ്ണ വിപണി വെനിസ്വേല, അമേരിക്ക, ഇന്ത്യ എന്നിവ ഉള്പ്പെടുന്ന ഒരു തന്ത്രപരമായ 'ത്രികോണ സിസ്റ്റം' ആയി പ്രവര്ത്തിക്കാന് സാധ്യതയുണ്ട്. വെനിസ്വേലയിലെ ഹെവി ക്രൂഡും അമേരിക്കയിലെ ലൈറ്റ് ക്രൂഡും ഒരുപോലെ സംസ്കരിച്ച് ഉയര്ന്ന മൂല്യമുള്ള ഇന്ധനമാക്കി ആഗോള വിപണിയിലെത്തിക്കാന് റിലയന്സിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യക്ക് കഴിയും. ഇത്തരമൊരു വിതരണ ശൃംഖല രൂപപ്പെടുന്നതിലൂടെ അമേരിക്കന് എണ്ണ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലഭിക്കുകയും, പകരം വെനിസ്വേലന് എണ്ണ ഇന്ത്യയില് ശുദ്ധീകരിച്ച് അമേരിക്കയിലേക്ക് തിരികെ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സങ്കീര്ണ്ണമായ ഒരു സപ്ലൈ ചെയിന് രൂപപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക യുദ്ധം ഇനി അതിര്ത്തികളിലല്ല, മറിച്ച് വിതരണ ശൃംഖലകളിലാണ് നടക്കുന്നത് എന്ന സത്യം ബ്രൗണ്സ്വില് കരാര് വീണ്ടും ഓര്മ്മപ്പെടുത്തുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ആഗോള വ്യാപാരവും ഒത്തുചേരുന്ന ഈ പുതിയ സാഹചര്യത്തില് ചൈനയെ ഊര്ജ്ജ വിതരണത്തില് നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അമേരിക്കയും ഇന്ത്യയും ചേര്ന്ന് പുതിയൊരു ആഗോള ഊര്ജ്ജ ക്രമം രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ്.
