'അടുത്തത് ക്യൂബയാണ്, പക്ഷേ ഞാൻ പറഞ്ഞതായി കരുതണ്ട'; ലോകത്തെ മുൾമുനയിൽ നിർത്തി ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം; യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായി ഉടക്ക്, നാറ്റോയിൽ നിന്ന് അമേരിക്ക പുറത്തേക്ക്?; പുതിയ കരുനീക്കങ്ങൾ ഉറ്റുനോക്കി ലോകരാജ്യങ്ങൾ
മയാമി: വെനസ്വേലയിലും ഇറാനിലും യുഎസ് നടത്തിയ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ വൻ വിജയമെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ ക്യൂബയ്ക്കെതിരെ പരോക്ഷമായ യുദ്ധസൂചനയുമായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്. 'അടുത്തത് ക്യൂബയാണ്' എന്ന ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ വൻ ചർച്ചയായി. മയാമിയിൽ നടന്ന നിക്ഷേപക സംഗമത്തിലാണ് ക്യൂബൻ സർക്കാരിന്റെ പതനം ഉടനുണ്ടാകുമെന്ന സൂചന അദ്ദേഹം നൽകിയത്. ക്യൂബയ്ക്കെതിരെ കൃത്യമായി എന്ത് നടപടിയാണ് സ്വീകരിക്കുക എന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയില്ലെങ്കിലും, സൈനിക നീക്കത്തിനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.
'ഞാൻ ഈ മഹത്തായ സൈന്യത്തെ കെട്ടിപ്പടുത്തു. നിങ്ങൾക്ക് ഇത് ഒരിക്കലും ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരില്ലെന്നാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞിരുന്നത്. എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ ഇത് ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരും. വഴിമധ്യേ പറയട്ടെ, അടുത്തത് ക്യൂബയാണ്,' ട്രംപ് പറഞ്ഞു. പിന്നാലെ, 'ഞാൻ അത് പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതിക്കോളൂ' എന്ന് തമാശരൂപേണ അദ്ദേഹം തിരുത്തുകയും ചെയ്തു. സാധ്യമായ സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടൽ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി രാജ്യം അമേരിക്കയുമായി ചർച്ചയിലാണെന്ന് ക്യൂബൻ പ്രസിഡന്റ് മിഗ്വൽ ഡിയാസ് കാനൽ സമ്മതിച്ചു.
വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനും ഗതാഗതത്തിനുമായി ക്യൂബ ആശ്രയിക്കുന്ന എണ്ണ ഇറക്കുമതിയിലുണ്ടായ തടസ്സങ്ങൾ കാരണം രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ തകർന്ന നിലയിലാണ്. ജനുവരിയിൽ വെനസ്വേലൻ നേതാവ് നിക്കോളാസ് മഡുറോയെ പുറത്താക്കാനുള്ള യുഎസ് നടപടിക്ക് മുമ്പ്, ക്യൂബയുടെ എണ്ണ ആവശ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം വെനസ്വേലയായിരുന്നു നൽകിയിരുന്നത്.
എന്നാൽ വാഷിംഗ്ടണിന്റെ സമ്മർദ്ദത്തെത്തുടർന്ന് കാരാക്കസിലെ പുതിയ സർക്കാർ ആ വിതരണം നിർത്തിവെച്ചു. മാർച്ച് ആദ്യം, ക്യൂബ ഒരു 'സൗഹൃദപരമായ ഏറ്റെടുക്കലിന്' വിധേയമായേക്കാമെന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞിരുന്നു. പിന്നാലെ 'അതൊരു സൗഹൃദപരമായ ഏറ്റെടുക്കൽ ആയിരിക്കില്ല' എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. അമേരിക്ക നാറ്റോയ്ക്ക് വേണ്ടി അവിടെ ഉണ്ടാകേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്നും ഡോണൾഡ് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. അറ്റ്ലാന്റിക് സഖ്യത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമായ പരസ്പര പ്രതിരോധ വ്യവസ്ഥകളോടുള്ള യുഎസ് പ്രസിഡന്റിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നതായിരുന്നു ഈ പരാമർശം.
ഇറാനെതിരായ യുദ്ധം നാലാം വാരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോഴും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്ക് സൈനിക പിന്തുണ നൽകാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നതാണ് ട്രംപിനെ ചൊടിപ്പിച്ചത്. 'ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും അവർക്കായി നിലകൊള്ളുമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ ഇപ്പോഴത്തെ നിലപാട് കാണുമ്പോൾ ഇനി ഞങ്ങൾ അവർക്കായി നിൽക്കേണ്ടതില്ലെന്നാണ് തോന്നുന്നത്. അവർ നമുക്കായി അവിടെ ഇല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ എന്തിന് അവർക്കായി നിൽക്കണം?' - ട്രംപ് ചോദിച്ചു.
കഴിഞ്ഞ മാസം അവസാനം ഇറാനെ ആക്രമിക്കാനുള്ള തീരുമാനമെടുത്തപ്പോൾ അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ യൂറോപ്യൻ സഖ്യകക്ഷികളുമായി ആലോചിച്ചിരുന്നില്ല. ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ചും യുദ്ധത്തോടുള്ള വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുമാണ് പല നാറ്റോ രാജ്യങ്ങളും യുഎസിനെ പിന്തുണയ്ക്കാതിരുന്നത്. എന്നാൽ, തന്റെ പ്രഖ്യാപനം ഒരു 'ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസ്' ആണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ട്രംപ്, സഖ്യകക്ഷികളുടെ സഹകരണമില്ലാത്ത പക്ഷം അമേരിക്കയും വിട്ടുനിൽക്കുമെന്ന കർശന നിലപാടിലാണ്.
ഒരു അംഗരാജ്യത്തിന് നേരെയുള്ള ആക്രമണം സഖ്യത്തിന് നേരെയുള്ള ആക്രമണമായി കണക്കാക്കുന്ന നാറ്റോയുടെ 'ആർട്ടിക്കിൾ 5' പാലിക്കാൻ ട്രംപ് തയ്യാറാകുമോ എന്നതിൽ നേരത്തെ തന്നെ ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നു. 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയിൽ, പ്രതിരോധ വിഹിതം കൃത്യമായി നൽകാത്ത രാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കാൻ റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാഡിമിർ പുടിനെ ട്രംപ് പരസ്യമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത് വലിയ വിവാദമായിരുന്നു.
2025-ൽ യൂറോപ്യൻ നേതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം നേരിയ തോതിൽ മെച്ചപ്പെട്ടെങ്കിലും 2026-ഓടെ സ്ഥിതി വീണ്ടും വഷളായി. ഡെന്മാർക്കിന്റെ ഭരണത്തിന് കീഴിലുള്ള ഗ്രീൻലൻഡ് പിടിച്ചെടുക്കുമെന്ന ഭീഷണി ട്രംപ് വീണ്ടും ഉയർത്തിയതോടെയാണ് വാഷിംഗ്ടൺ - ബ്രസൽസ് ബന്ധത്തിൽ വീണ്ടും വിള്ളൽ വീണത്. പുതിയ പ്രഖ്യാപനത്തോടെ നാറ്റോ സഖ്യം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്.
