അക്കാര്യത്തില് ഞാന് ഒട്ടും തൃപ്തനല്ല.. ഇസ്രായേല് തൊടുത്ത മിസൈല് ഇറാന് മണ്ണില് പതിച്ചതും പശ്ചിമേഷ്യ വീണ്ടും കത്തുന്ന കാഴ്ച; ഇതോടെ വീണ്ടും ചര്ച്ചയാകുന്നത് ട്രംപിന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്നത്തെ വാക്കുകള്; കൂടെ മുന്നോട്ട് വച്ച് മറ്റൊരു നിബന്ധനയും; പശ്ചിമേഷ്യയില് ഇനി സമാധാനം പുലരുമോ?
ടെൽ അവീവ്/ടെഹ്റാൻ: പശ്ചിമേഷ്യൻ ആകാശം വീണ്ടും യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ ഇരമ്പലാലും മിസൈലുകളുടെ ഗർജ്ജനത്താലും പ്രകമ്പനം കൊള്ളുകയാണ്. ദീർഘനാളത്തെ തർക്കങ്ങൾക്കും പ്രകോപനങ്ങൾക്കും ഒടുവിൽ ഇസ്രായേൽ ഇറാനെ അതിശക്തമായി അക്രമിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ ഈ പ്രത്യാക്രമണം ലോകത്തെയാകെ മുനമ്പിൽ നിർത്തുമ്പോൾ, യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പഴയൊരു പ്രസ്താവനയും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവെച്ച കടുത്ത നിബന്ധനയുമാണ് ഇപ്പോൾ നയതന്ത്ര ലോകത്ത് വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നത്.
ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ ഡ്രോൺ-മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ നീക്കം അതീവ കൃത്യതയോടെയുള്ളതായിരുന്നു. ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള സൈനിക താവളങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ആക്രമണമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ യുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലെത്തി നിൽക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, അമേരിക്കയുടെ നിലപാടാണ് നിർണ്ണായകം. എന്നാൽ, നിലവിലെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിൽ താൻ ഒട്ടും തൃപ്തനല്ലെന്ന ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ ശത്രുരാജ്യങ്ങൾക്കും സഖ്യകക്ഷികൾക്കും ഒരുപോലെ മുന്നറിയിപ്പാണ് നൽകുന്നത്.
ഇറാനുമായുള്ള ആണവ കരാറിൽ നിന്ന് (JCPOA) തന്റെ ആദ്യ ഭരണകാലത്ത് ട്രംപ് പിന്മാറിയത് വലിയ വിവാദമായിരുന്നു. അന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ ഒരു വാചകം ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്: "ഇറാൻ ആണവായുധം നിർമ്മിക്കുന്നത് തടയാൻ നിലവിലെ കരാറുകൾ പര്യാപ്തമല്ല, അക്കാര്യത്തിൽ ഞാൻ ഒട്ടും തൃപ്തനല്ല." ഇപ്പോൾ യുദ്ധഭീതി നിലനിൽക്കെ, ട്രംപ് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പ്രധാന നിബന്ധനകൾ ഇവയാണ്: ഇറാൻ തങ്ങളുടെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കണം. ഹിസ്ബുള്ള, ഹൂതി തുടങ്ങിയ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് നൽകുന്ന പിന്തുണ ഇറാൻ അവസാനിപ്പിക്കണം. ഈ നിബന്ധന അംഗീകരിക്കാതെ ഇറാനുമേലുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കില്ലെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ പക്ഷം.
ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനുമായി നടന്ന ഏറ്റവും പുതിയ ചർച്ചകളിൽ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് കൂടുതൽ ക്രിയാത്മകമായ സമീപനം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നതായും എന്നാൽ നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ താൻ "ഒട്ടും സന്തുഷ്ടനല്ല" (Not thrilled) എന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സംഘർഷം പുകയുന്നതിനിടയിൽ ആഗോള സുരക്ഷയെ മുൻനിർത്തിയാണ് ഈ ചർച്ചകൾ നടന്നത്.
2015-ലെ ചരിത്രപരമായ ആണവ കരാറിൽ നിന്ന് 2018-ൽ ട്രംപിന്റെ ഒന്നാം ഭരണകാലത്ത് അമേരിക്ക പിന്മാറിയിരുന്നു. ഇറാന്റെ ആണവ സമ്പുഷ്ടീകരണ പരിപാടികൾ തടയുക എന്നതായിരുന്നു അന്ന് കരാറിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ പിന്മാറ്റത്തിന് പിന്നാലെ ഇറാൻ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ലംഘിക്കുകയും ആണവ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. രണ്ടാമതും അധികാരത്തിലെത്തിയ ട്രംപ് ഇറാനുമേൽ "പരമാവധി സമ്മർദ്ദം" (Maximum Pressure) ചെലുത്തുന്ന നയമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. അതേസമയം തന്നെ, മറ്റൊരു വലിയ യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ ഒരു പുതിയ കരാറിലെത്താൻ അദ്ദേഹം താൽപ്പര്യപ്പെടുന്നുമുണ്ടെന്നാണ് സൂചനകൾ.
അടുത്തിടെ നടന്ന നയതന്ത്ര തലത്തിലുള്ള ചർച്ചകളുടെ പുരോഗതി വിലയിരുത്തിയ ശേഷമാണ് ട്രംപ് തന്റെ പ്രതികരണം നടത്തിയത്. ഇറാന് ആണവായുധം നിർമ്മിക്കാൻ ഒരിക്കലും അനുവാദം നൽകില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു. ചർച്ചകളിൽ ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ചില നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ് വൃത്തങ്ങൾ നൽകുന്ന സൂചന. ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ആണവ നിയന്ത്രണങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഇരുപക്ഷവും തമ്മിൽ വലിയ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ഇറാനുമായി ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോഴും ഇസ്രായേലിലെ യുഎസ് എംബസി ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ മടങ്ങാൻ അമേരിക്ക നിർദ്ദേശം നൽകിയത് വലിയ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുന്നത് ചർച്ചകളെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാന്റെ പ്രാദേശികമായ സൈനിക സ്വാധീനം കുറയ്ക്കണമെന്നതും ട്രംപിന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയും ചർച്ചകൾ തുടരണമെന്ന നിലപാടിലാണ്. ഒരു പുതിയ കരാറിലെത്താൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ മേഖലയിൽ വലിയൊരു സൈനിക നീക്കത്തിന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തികാവസ്ഥ വളരെ മോശമാണെങ്കിലും ആണവ വിഷയത്തിൽ വലിയ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് അവർ തയ്യാറായേക്കില്ല.
ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം നടത്തിയതോടെ ഇറാൻ തിരിച്ചടിക്കുമോ എന്നതാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. തിരിച്ചടിച്ചാൽ അതൊരു പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറുകയും ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും തകിടം മറിക്കുകയും ചെയ്യും.
ട്രംപിന്റെ 'മാക്സിമം പ്രഷർ' (Maximum Pressure) തന്ത്രം ഇറാനെ ചർച്ചാ മേശയിലേക്ക് എത്തിക്കുമോ അതോ കൂടുതൽ പ്രകോപിപ്പിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർക്കിടയിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇസ്രായേലിന് പൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകുമ്പോഴും, അമേരിക്ക മറ്റൊരു വലിയ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇറങ്ങാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നില്ലെന്നും പറഞ്ഞിരുന്നു.
അതേസമയം, ലോകത്തെ ആശങ്കയിലാക്കി വീണ്ടുമൊരു യുദ്ധം. ഇറാനില് ആക്രമണം നടത്തി ഇസ്രായേല്. ഇറാന് തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാനില് ആക്രമണം നടത്തി ഇസ്രായേല് വ്യോമ സേന. ടെഹ്റാന് നഗരത്തില് പലയിടത്തും സ്ഫോടനമുണ്ടായി. ഇതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങള് പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. ആക്രമണം സ്ഥിരീകരിച്ച് ഇസ്രായേല് മന്ത്രാലയവും സായുധ സേനയും രംഗത്തെത്തി. എല്ലാ പൗരന്മാരും സംരക്ഷിത ഇടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങണമെന്ന് ഐഡിഎഫ് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. ഇസ്രായേല് വ്യോമപാതയും അടച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇറാന് പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ ഓഫിസിന് തൊട്ടടുത്താണ് മിസൈലുകള് പതിച്ചത്. 86-കാരനായ ഖമേനി സുരക്ഷിതനാണോ എന്ന കാര്യത്തില് ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണമില്ല. ഇറാന്റെ തിരിച്ചടി ഭയന്ന് ഇസ്രായേലിലുടനീളം ജാഗ്രതാനിര്ദ്ദേശം നല്കി. ജനങ്ങള് ബങ്കറുകളിലേക്ക് മാറണമെന്ന് ഐഡിഎഫ് നിര്ദേശിച്ചു.
അമേരിക്കയുമായി ഏകോപിപ്പിച്ചാണ് 'മുന്കൂര് ആക്രമണം' നടത്തിയതെന്ന് ഇസ്രായേല് പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഇസ്രായേല് കാറ്റ്സ് പറഞ്ഞു. മേഖലയില് ഭീഷണികള് പൂര്ണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു. അതേസമയം ഖമേനി എവിടെയാണ് ഉള്ളതെന്ന് കാര്യം വ്യക്തമല്ല. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദിവസങ്ങളായി ഖമേനി പൊതുവേദികളില് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ആണവ കരാറിനെച്ചൊല്ലി ഡോണള്ഡ് ട്രംപും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള തര്ക്കം മുറുകുന്നതിനിടെയാണ് നാടകീയ നീക്കം.
ഇറാന് അമേരിക്ക മൂന്നാം ഘട്ട ആണവ ചര്ച്ചയും കരാറിലെത്താതെ പിരിഞ്ഞതിനെ തുടര്ന്ന് ചര്ച്ചയില് സംതൃപ്തനല്ലെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണാള്ഡ് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചിരുന്നു. ഇറാനുമായുള്ള ചര്ച്ചകളില് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് പിന്നാലെ യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോ ഇസ്രായേല് സന്ദര്ശിക്കുമെന്നും റിപ്പോര്ട്ടുണ്ടായിരുന്നു ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇസ്രായേല് ആക്രമണം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.
