ഇന്ത്യയെ അടക്കി ഭരിച്ച ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി വീണ്ടും അടച്ചുപൂട്ടലിലേക്ക്; ഇന്ത്യക്കാരന് സഞ്ജീവ് മേത്ത കമ്പനിയെ സ്വന്തമാക്കിയെങ്കിലും മുന്നോട്ടു പോകാന് സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥയില്; വന്തുകയുടെ കടബാധ്യതയെത്തുടര്ന്ന് കമ്പനി ലിക്വിഡേഷനിലേക്ക് നീങ്ങി; ലണ്ടനിലെ സ്റ്റോറുകളും അടച്ചുപൂട്ടുന്നു
ഇന്ത്യയെ അടക്കി ഭരിച്ച ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി വീണ്ടും അടച്ചുപൂട്ടലിലേക്ക്
ലണ്ടന്: ഒരുകാലത്ത് ഇന്ത്യയെ അടക്കി ഭരിച്ചിരുന്ന ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി രണ്ടാം തവണയും അടച്ചുപൂട്ടലിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് റിപ്പോര്ട്ട്. റോയല് ചാര്ട്ടര് വഴി 1600 ല് ആയിരുന്നു യഥാര്ത്ഥ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചത്. 1874 വരെ പ്രവര്ത്തനം തുടര്ന്ന കമ്പനി പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് സര്ക്കാര് തന്നെ അടച്ചുപൂട്ടുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2010 ല് ഇന്ത്യന് വ്യവസായിയായ സഞ്ജീവ് മേത്ത കമ്പനിയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു.
ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി എന്ന പേരിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കൈവശപ്പെടുത്തിയ സഞ്ജീവ് മേത്ത ഉയര്ന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള ചായ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങള്, തുടങ്ങിയ ഉത്പന്നങ്ങള് വില്ക്കുന്ന ഒരു ഷോപ്പ് ആ പേരില് മേഫെയറില് ആരംഭിച്ചു. എന്നാല്, കഴിഞ്ഞ വര്ഷം ഒക്ടോബറില് ഹഡ്സണ് വെയറില് നിന്നുള്ള ലിക്വിഡേറ്റര്മാരെ നിയമിക്കുകയായിരുന്നു. മാതൃസ്ഥാപനമായ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഗ്രൂപ്പിന്, ഈ ഷോപ്പ് 6 ലക്ഷം പൗണ്ട് നല്കാനുണ്ടെന്നാണ് ദി സണ്ഡേ ടൈംസ് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നത്.
അതുകൂടാതെ നികുതി കുടിശ്ശികയായി 1,93,789 പൗണ്ടും ജീവനക്കാര്ക്കുള്ള ശമ്പള കുടിശ്ശികയായി 1,63,105 പൗണ്ടും നല്കാനുണ്ടെന്ന് റിപ്പോര്ട്ടില് പറയുന്നു. ലണ്ടനിലെ ന്യൂ ബോണ്ട് സ്ട്രീറ്റിലുള്ള ഇവരുടെ ഓഫീസ് ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലം ഇതിനോടകം തന്നെ വാടകയ്ക്ക് നല്കാനുണ്ടെന്ന് കാട്ടി റിയല് എസ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപനമായ സി ബി ആര് ഇ പരസ്യം നല്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇപ്പോള് ഇവരുടെ ബ്രാന്ഡ് വെബ്സൈറ്റും പ്രവര്ത്തനരഹിതമായിരിക്കുകയാണ്.
ഇവരുടെ മറ്റൊരു സഹോദരസ്ഥാപനമായ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി കളക്ഷന്സ് ലിമിറ്റഡിനെതിരെയും ക്രെഡിറ്റര്മാര് വൈന്ഡിംഗ് അപ് പെറ്റീഷന് നല്കിക്കഴിഞ്ഞു. 1600 ല് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി രൂപീകരിച്ചത് അധിനിവേശത്തിലൂടെയാണെങ്കില്, ഇപ്പോള് താന് അത് പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നത് സ്നേഹത്തോടെയും കരുതലോടെയുമാണെന്നായിരുന്നു കമ്പനി ഏറ്റെടുക്കുന്ന സമയത്ത് സഞ്ജീവ് മേത്ത പറഞ്ഞിരുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ്-ഇന്ത്യന് വ്യവസായിയായ സഞ്ജീവ് മെഹ്ത 2010-ലാണ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ പേരിന്റെ അവകാശം വാങ്ങി അത് പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചത്. 2000-ത്തിന്റെ തുടക്കത്തില് തന്നെ ഈ പേര് സ്വന്തമാക്കാനുള്ള നടപടികള് അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഒരു ഹോള്സെയില് ബിസിനസ്സായി ഇത് വീണ്ടും തുടങ്ങാന് ശ്രമിച്ച ഷെയര് ഹോള്ഡര്മാരില് നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ഇതിന്റെ അവകാശം വാങ്ങിയത്.
2010-ല് ലണ്ടനിലെ മെയ്ഫെയറില് ഒരു ലക്ഷ്വറി സ്റ്റോര് തുറന്നുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഈ ബ്രാന്ഡിനെ ഒരു ആഡംബര വസ്തുക്കളുടെ വിപണിയായി പുനരവതരിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യ ഭരിച്ചിരുന്ന പഴയ കമ്പനിയെ ഒരു ഇന്ത്യന് വംശജന് ഏറ്റെടുത്തത് 'കോളനിവാഴ്ചയോടുള്ള പ്രതികാരം' എന്ന നിലയിലാണ് അന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. പഴയ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ആക്രമണത്തിലൂടെയാണ് വളര്ന്നതെങ്കില്, ഇന്നത്തെ കമ്പനി സ്നേഹത്തിലൂടെയും കരുണയിലൂടെയുമാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെന്ന് സഞ്ജീവ് മെഹ്ത ഒരഭിമുഖത്തില് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
ഉയര്ന്ന നിലവാരമുള്ള തേയില, ചോക്കലേറ്റുകള്, മധുരപലഹാരങ്ങള്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങള്, വിശിഷ്ടമായ ഭക്ഷണപദാര്ത്ഥങ്ങള് എന്നിവയാണ് ഈ ബ്രാന്ഡിന് കീഴില് വിറ്റിരുന്നത്. പ്രശസ്തമായ 'ഫോര്ട്ട്നം ആന്റ് മേസണ്' പോലുള്ള കടകള്ക്ക് സമാനമായ ഉല്പ്പന്നങ്ങളാണ് ഇവര് വിപണിയിലെത്തിച്ചത്. ഏകദേശം 10.5 കോടി രൂപയിലധികം കടബാധ്യത ഉണ്ടായതിനെ തുടര്ന്നാണ് കമ്പനി ഇപ്പോള് ആസ്തികള് വില്ക്കുന്ന നടപടിയിലേക്ക് കടന്നത്.
2025 ഒക്ടോബറിലാണ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ലിക്വിഡേറ്റര്മാരെ നിയമിച്ചത്. കമ്പനി ഇപ്പോള് 'ക്രെഡിറ്റേഴ്സ് വോളന്ററി ലിക്വിഡേഷന്' എന്ന ഘട്ടത്തിലാണ്. ലിക്വിഡേഷന് റിപ്പോര്ട്ടുകള് പ്രകാരം കമ്പനി നല്കാനുള്ള തുകകള് ഇത്തരത്തിലാണ്: ബ്രിട്ടീഷ് വെര്ജിന് ഐലന്ഡിലെ മാതൃ കമ്പനിക്ക്: 6,00,000 പൗണ്ട് (6.3 കോടി രൂപ), ബ്രിട്ടീഷ് സര്ക്കാരിന് നികുതിയിനത്തില്: 1,93,789 പൗണ്ട് (2.03 കോടി രൂപ), ജീവനക്കാര്ക്ക് ശമ്പളമായി: 1,63,105 പൗണ്ട് (1.71 കോടി രൂപ).
ലണ്ടനിലെ മെയ്ഫെയറിലുള്ള കമ്പനിയുടെ 2,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീര്ണ്ണമുള്ള പ്രധാന സ്റ്റോര് നിലവില് ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുകയാണ്. ഇത് വാടകയ്ക്ക് നല്കാനായി ഏജന്റുമാരെ ഏല്പ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. കൂടാതെ, കമ്പനിയുടെ വെബ്സൈറ്റും ഇപ്പോള് പ്രവര്ത്തനരഹിതമാണ്. സഞ്ജീവ് മെഹ്തയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി കളക്ഷന്സ് ലിമിറ്റഡ്' എന്ന അനുബന്ധ സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ കടക്കാര് 'വൈന്ഡിംഗ്-അപ്പ് പെറ്റീഷന്' ഫയല് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മെഹ്തയുടെ മറ്റ് പല 'ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ' അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇതിനകം പിരിച്ചുവിടപ്പെടുകയോ നിയമനടപടികള് നേരിടുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.