ഇറാന്റെ പരമാധികാരം അംഗീകരിക്കണം; ഹോര്മുസില് പൂര്ണ്ണ നിയന്ത്രണം വേണം; യുറേനിയം സമ്പൂഷ്ടീകരണം അനുവദിക്കണം; ഉപരോധമെല്ലാം പിന്വലിക്കണം; ആണവ പരിപാടിക്കെതിരായ പ്രമേയം പിന്വലിക്കണം; പിന്നെ നഷ്ടപരിഹാരവും വേണം; പശ്ചിമേഷ്യയില് അമേരിക്കന് സൈന്യവും പാടില്ല; ഹിസ്ബുള്ളയ്ക്കായും ആവശ്യം; ഇറാന്റെ പത്തിന സമാധാന പദ്ധതി ഇങ്ങനെ; ട്രംപിസത്തിന് ഇത് അംഗീകരിക്കാന് കഴിയുമോ?
ടെഹ്റാന്: ലോകത്തെ മുള്മുനയില് നിര്ത്തിയ യുഎസ്-ഇറാന് സൈനിക സംഘര്ഷത്തിന് അയവു വരുത്താനായി ഇറാന് സമര്പ്പിച്ച പത്തിന സമാധാന പദ്ധതി ഇപ്പോള് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാന ചര്ച്ചാവിഷയമാണ്. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാന് ടെഹ്റാന് മുന്നോട്ടുവെച്ച ഈ നിര്ദ്ദേശങ്ങള് കേവലം ഒരു വെടിനിര്ത്തല് കരാറിനപ്പുറം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അമേരിക്കന് സ്വാധീനത്തെ നേരിട്ടു വെല്ലുവിളിക്കുന്നവയാണ്. ട്രംപിന്റെ 'അങ്ങേയറ്റത്തെ സമ്മര്ദ്ദ' തന്ത്രങ്ങള്ക്ക് ഇറാന് നല്കിയ മറുപടിയായാണ് നയതന്ത്ര വിദഗ്ധര് ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്.
പരസ്പരം ആക്രമിക്കില്ലെന്ന ഉറപ്പാണ് ഇറാന്റെ പദ്ധതിയിലെ ആദ്യത്തെയും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ വ്യവസ്ഥ. അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാന്റെ പരമാധികാരത്തെ മാനിക്കണമെന്നും തങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്ക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങള് പൂര്ണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും ഇറാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. തുടര്ച്ചയായ ബോംബാക്രമണങ്ങള് നേരിടുന്ന സാഹചര്യത്തില്, സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാതെ ചര്ച്ചകള്ക്കില്ലെന്ന വ്യക്തമായ സന്ദേശമാണിത്.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിന്റെ പൂര്ണ്ണ നിയന്ത്രണം ഇറാന് തന്നെയായിരിക്കണം എന്ന വ്യവസ്ഥയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. ലോകത്തിലെ എണ്ണനീക്കത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായ ഈ ജലപാത തങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയിലാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാന് ഇറാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നിലവില് അമേരിക്കന് നാവികസേന ഉയര്ത്തുന്ന ഭീഷണികള് ഒഴിവാക്കി, മേഖലയിലെ ഏകപക്ഷീയമായ അധികാരം കൈക്കലാക്കുക എന്ന തന്ത്രമാണ് ഇതിന് പിന്നിലുള്ളത്.
യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിനുള്ള അവകാശം അംഗീകരിക്കണമെന്നത് അമേരിക്കയ്ക്ക് എളുപ്പത്തില് വഴങ്ങിക്കൊടുക്കാന് കഴിയാത്ത ഒന്നാണ്. ആണവായുധ നിര്മ്മാണത്തിലേക്ക് ഇറാന് നീങ്ങുന്നു എന്നാരോപിച്ചാണ് അമേരിക്ക ഉപരോധങ്ങള് കടുപ്പിച്ചത്. എന്നാല്, സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങള്ക്കായി ആണവോര്ജ്ജം ഉപയോഗിക്കാന് തങ്ങള്ക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്നും അതില് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലെന്നും ഇറാന് ആവര്ത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇറാനുമേല് ഏര്പ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള എല്ലാ പ്രാഥമിക ഉപരോധങ്ങളും പിന്വലിക്കണമെന്നതാണ് നാലാമത്തെയും അഞ്ചാമത്തെയും പോയിന്റുകള്. അമേരിക്ക നേരിട്ട് ഏര്പ്പെടുത്തിയ ഉപരോധങ്ങളും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ ഇറാനുമായി വ്യാപാരം നടത്തുന്നതില് നിന്ന് തടയുന്ന സെക്കന്ഡറി ഉപരോധങ്ങളും ഇതില് ഉള്പ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തികമായി തകര്ന്നുനില്ക്കുന്ന ഇറാന് ശ്വാസം വിടാന് ഈ ഉപരോധങ്ങള് നീങ്ങേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുരക്ഷാ കൗണ്സിലും ബോര്ഡ് ഓഫ് ഗവര്ണേഴ്സും പാസാക്കിയ എല്ലാ പ്രമേയങ്ങളും റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യവും പത്തിന പദ്ധതിയിലുണ്ട്. ഇറാന്റെ ആണവ പരിപാടികള്ക്കെതിരെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങള് നീക്കം ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതോടെ ഇറാന്റെ വിദേശ ഇടപാടുകള്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം തിരികെ ലഭിക്കും.
യുദ്ധം മൂലം രാജ്യത്തിനുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങള്ക്ക് അമേരിക്ക നഷ്ടപരിഹാരം നല്കണമെന്ന കടുത്ത നിര്ദ്ദേശമാണ് എട്ടാമത്തേത്. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്ക്കും എണ്ണ വ്യവസായത്തിനും സംഭവിച്ച തകര്ച്ച പരിഹരിക്കാന് വലിയൊരു തുക അമേരിക്ക നല്കണമെന്ന് ഇറാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഇത് അമേരിക്കയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അംഗീകരിക്കാന് പ്രയാസമുള്ളതും എന്നാല് ഇറാന് തങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനമായി കാണുന്നതുമായ വ്യവസ്ഥയാണ്.
മേഖലയില് നിന്നുള്ള യുഎസ് സൈനിക പിന്മാറ്റം എന്ന ഒന്പതാമത്തെ ആവശ്യം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളെ ആകെ മാറ്റുന്ന ഒന്നാണ്. ഇറാഖ്, സിറിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളില് നിന്ന് അമേരിക്കന് സൈന്യം പിന്മാറണമെന്നാണ് ഇറാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. മേഖലയിലെ അമേരിക്കന് സാന്നിധ്യം തങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന ഇറാനിയന് നിലപാടിന്റെ തുടര്ച്ചയാണിത്.
യുദ്ധം എല്ലാ മുന്നണികളിലും അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നതാണ് അവസാനത്തെ വ്യവസ്ഥ. ഇതില് ലെബനന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സംഘര്ഷങ്ങളും ഉള്പ്പെടുന്നു. ഹിസ്ബുള്ള ഉള്പ്പെടെയുള്ള തങ്ങളുടെ സഖ്യശക്തികള്ക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങള് കൂടി അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതിലൂടെ മേഖലയിലെ തന്റെ സ്വാധീനശക്തികളെ സംരക്ഷിക്കാനാണ് ടെഹ്റാന് ശ്രമിക്കുന്നത്.
ഇത്ര കടുത്ത വ്യവസ്ഥകള് മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടും ട്രംപ് ഇതിനെ 'ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴി തുറക്കുന്ന നിര്ദ്ദേശം' എന്ന് വിളിച്ചത് ആശ്ചര്യകരമാണ്. ഇറാന്റെ ആവശ്യങ്ങള് പൂര്ണ്ണമായി അംഗീകരിക്കില്ലെങ്കിലും, ചര്ച്ചകള്ക്ക് ഒരു തുടക്കമെന്ന നിലയില് ഇതിനെ വൈറ്റ് ഹൗസ് കാണുന്നു. രണ്ടാഴ്ചത്തെ വെടിനിര്ത്തല് കാലയളവില് ഈ പത്തിന പദ്ധതിയിലെ ഓരോ പോയിന്റും ഇഴകീറി പരിശോധിക്കപ്പെടും.
പാകിസ്ഥാനിലെ ഇസ്ലാമാബാദില് വെള്ളിയാഴ്ച നടക്കുന്ന ചര്ച്ചകള് പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും നിര്ണ്ണായകമായ ഒന്നായിരിക്കും. ചൈനയുടെയും പാകിസ്ഥാന്റെയും സാന്നിധ്യത്തില് നടക്കുന്ന ഈ ചര്ച്ചകളില് ട്രംപിന്റെ നയതന്ത്ര പ്രതിനിധികളും ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ ഉദ്യോഗസ്ഥരും നേര്ക്കുനേര് വരും. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള എണ്ണ വിപണിയും ഓഹരി വിപണിയും ഈ ചര്ച്ചകളുടെ ഓരോ ചലനവും ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്.
യുദ്ധം താല്ക്കാലികമായി നിലച്ചെങ്കിലും, ഇറാന്റെ ഈ ആവശ്യങ്ങള് പശ്ചിമേഷ്യയില് പുതിയൊരു അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുമോ എന്നാണ് കണ്ടറിയേണ്ടത്. അമേരിക്കയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ താല്പ്പര്യങ്ങള് എത്രത്തോളം ബലികഴിക്കാന് കഴിയും എന്നതും ഇറാന് എത്രത്തോളം വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാന് സാധിക്കും എന്നതുമാണ് വരും ദിവസങ്ങളിലെ പ്രധാന ചോദ്യങ്ങള്. സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള പാത ഇനിയും വെല്ലുവിളികള് നിറഞ്ഞതാണെങ്കിലും, ഈ പത്തിന പദ്ധതി നയതന്ത്ര ചര്ച്ചകള്ക്ക് ഒരു പുതിയ ദിശാബോധം നല്കിയിരിക്കുകയാണ്.