ഇറാന്റെ കടുത്ത ഉപാധികള്ക്ക് മുന്നില് പതറുന്നത് ആഗോളതലത്തില് വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ ശൂന്യത സൃഷ്ടിക്കും; ശക്തമായ സൈനിക നടപടി ഉണ്ടാകുമെന്ന് ആവര്ത്തിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയ ശേഷം പെട്ടെന്നൊരു വെടിനിര്ത്തലിലേക്ക് മാറിയത് അമേരിക്കയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കും; അമേരിക്ക-ഇറാന് സംഘര്ഷം: സമാധാന നീക്കങ്ങള്ക്കിടയിലും പുകയുന്ന ആശങ്കകള്
ടെഹ്റാന്: പശ്ചിമേഷ്യയില് യുദ്ധത്തിന്റെ വക്കോളമെത്തിയ സാഹചര്യം താല്ക്കാലിക വെടിനിര്ത്തലിലേക്ക് മാറുമ്പോള്, അത് കേവലം ഒരു ആശ്വാസമല്ല, മറിച്ച് വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയുടെ തുടക്കമാണോ എന്ന ആശങ്കയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് ഉയരുന്നത്. അമേരിക്കന് ഭരണകൂടം ഇറാന്റെ കടുത്ത ഉപാധികള്ക്ക് മുന്നില് താല്ക്കാലികമായെങ്കിലും പതറുന്നത് ആഗോളതലത്തില് വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ ശൂന്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. ശക്തമായ സൈനിക നടപടി ഉണ്ടാകുമെന്ന് ആവര്ത്തിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയ ശേഷം, പെട്ടെന്നൊരു വെടിനിര്ത്തലിലേക്ക് മാറിയത് അമേരിക്കയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുമെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഇത് മേഖലയില് കൂടുതല് അരാജകത്വത്തിനും മറ്റു ശക്തികളുടെ ഇടപെടലിനും വഴിവെച്ചേക്കാം.
തങ്ങള്ക്ക് അനുകൂലമായ പത്ത് നിര്ദ്ദേശങ്ങള് മുന്നോട്ട് വെക്കാന് ഇറാനുണ്ടായ ആത്മവിശ്വാസം ശ്രദ്ധേയമാണ്. യുറേനിയം സംപൂഷ്ടീകരണം തുടരുമെന്ന ശാഠ്യവും, ഗള്ഫ് മേഖലയില് നിന്ന് വിദേശ സൈന്യത്തെ മാറ്റണമെന്ന ആവശ്യവും ഇറാന് ഭരണകൂടം തങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര-വിദേശ നയങ്ങളില് കൂടുതല് കരുത്താര്ജ്ജിച്ചതിന്റെ സൂചനയായാണ് കാണുന്നത്. അമേരിക്കന് ഉപരോധങ്ങള്ക്കിടയിലും രാജ്യം കൂടുതല് ഐക്യപ്പെട്ടുവെന്നതും ഗൗരവകരമാണ്. കാലങ്ങളായി അമേരിക്കന് സൈനിക സംരക്ഷണത്തെ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങള്ക്ക് ഈ ഒത്തുതീര്പ്പ് നീക്കങ്ങള് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. ഇറാന് അനുകൂല ഗ്രൂപ്പുകള്ക്ക് മേഖലയില് കൂടുതല് സ്വാധീനം ലഭിക്കുന്നത് അയല്രാജ്യങ്ങളുടെ നിലനില്പ്പിനെ ബാധിക്കുമെന്ന് ഭയപ്പെടുന്നു. ഈ അനിശ്ചിതത്വം ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളെ പുതിയ സുരക്ഷാ സഖ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കില് സ്വന്തം നിലയ്ക്കുള്ള പ്രതിരോധ നീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചിന്തിക്കാന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിന്മേല് നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ ശ്രമം ആഗോള വിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും. ഈ മേഖലയിലൂടെയുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതത്തിന് ഇറാന് നികുതി ഏര്പ്പെടുത്തുകയോ തടസ്സങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്താല് ഇന്ധനവില കുതിച്ചുയരും. ഇത് ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെത്തന്നെ ഉലയ്ക്കാന് പോന്നതാണ്. വിയറ്റ്നാം, ഇറാഖ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് എന്നിവിടങ്ങളില് സംഭവിച്ചതുപോലെ, വ്യക്തമായ ഒരു പുറത്തുകടക്കല് തന്ത്രം ഇല്ലാതെ ഒരു സംഘര്ഷത്തിലേക്ക് എടുത്തുചാടിയ അമേരിക്ക, ഇപ്പോള് പരാജയ ഭീതിയോടെ പിന്വാങ്ങുകയാണെന്ന വിമര്ശനം ശക്തമാണ്. ഒരു വശത്ത് ആണവ ഭീഷണി നിലനില്ക്കുകയും മറുഭാഗത്ത് ആഗോള സമാധാന സംവിധാനങ്ങള് ദുര്ബലമാവുകയും ചെയ്യുന്നത് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് മുന്പുള്ള ലോകസാഹചര്യത്തിന് സമാനമാണോ എന്ന ഭീതിയും നിരീക്ഷകര് പങ്കുവെക്കുന്നു.
താല്ക്കാലികമായി വെടിയൊച്ചകള് നിലച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പശ്ചിമേഷ്യയില് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം ലോകസമാധാനത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയര്ത്തുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചര്ച്ചകള് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് പരിഹാരമാകുമോ അതോ വലിയൊരു സ്ഫോടനത്തിലേക്ക് നയിക്കുമോ എന്ന് കണ്ടറിയണം. ശക്തമായ സൈനിക നടപടി ഉണ്ടാകുമെന്ന് ആവര്ത്തിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയ ശേഷം, പെട്ടെന്നൊരു വെടിനിര്ത്തലിലേക്ക് മാറിയത് അമേരിക്കയുടെ നയതന്ത്ര വിശ്വാസ്യതയെ സാരമായി ബാധിക്കുമെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തല്. വാഷിംഗ്ടണിന്റെ ഈ പിന്മാറ്റം മേഖലയില് കൂടുതല് അരാജകത്വത്തിനും റഷ്യ, ചൈന തുടങ്ങിയ മറ്റു ശക്തികളുടെ ഇടപെടലിനും വഴിവെച്ചേക്കാം.
തങ്ങള്ക്ക് അനുകൂലമായ പത്ത് നിര്ദ്ദേശങ്ങള് മുന്നോട്ട് വെക്കാന് ഇറാനുണ്ടായ ആത്മവിശ്വാസം ഈ ഘട്ടത്തില് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. യുറേനിയം സംമ്പൂഷ്ടീകരണം തുടരുമെന്ന ശാഠ്യവും, ഗള്ഫ് മേഖലയില് നിന്ന് വിദേശ സൈന്യത്തെ പൂര്ണ്ണമായി പിന്വലിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഇതില് പ്രധാനമാണ്. ഇറാന് ഭരണകൂടം തങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര-വിദേശ നയങ്ങളില് കൂടുതല് കരുത്താര്ജ്ജിച്ചതിന്റെ സൂചനയായാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള്ക്കിടയിലും ഇറാന് എന്ന രാജ്യം കൂടുതല് രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയെന്നത് ഗൗരവകരമായ കാര്യമാണ്. പാശ്ചാത്യ ശക്തികളുടെ സമ്മര്ദ്ദ തന്ത്രങ്ങള് ഇറാനെ തളര്ത്തുന്നതിന് പകരം അവരെ കൂടുതല് പ്രതിരോധ സജ്ജരാക്കിയെന്നാണ് നിലവിലെ സാഹചര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
കാലങ്ങളായി അമേരിക്കയുടെ സൈനിക സംരക്ഷണത്തെയും സുരക്ഷാ ഗ്യാരണ്ടികളെയും വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങള്ക്ക് ഈ പുതിയ ഒത്തുതീര്പ്പ് നീക്കങ്ങള് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ് നല്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ പ്രധാന പങ്കാളി ഇറാനോട് മൃദുസമീപനം സ്വീകരിക്കുന്നത് മേഖലയിലെ ശക്തി സന്തുലിതാവസ്ഥയെ തകിടം മറിക്കുമെന്ന് ഈ രാജ്യങ്ങള് ഭയപ്പെടുന്നു. ഹിസ്ബുല്ല ഉള്പ്പെടെയുള്ള ഇറാന് അനുകൂല ഗ്രൂപ്പുകള്ക്ക് മേഖലയില് കൂടുതല് സ്വാധീനവും സുരക്ഷയും ലഭിക്കുന്നത് അയല്രാജ്യങ്ങളുടെ നിലനില്പ്പിനെത്തന്നെ ബാധിച്ചേക്കാം. ഇറാന്റെ നിബന്ധനകള് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത് ഇത്തരം സായുധ സംഘങ്ങള്ക്ക് കൂടുതല് കരുത്ത് പകരുമെന്നതാണ് പ്രധാന ഭീഷണി. നിലവിലെ അനിശ്ചിതത്വം ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളെ പുതിയ സുരക്ഷാ സഖ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതിന് പകരം സ്വന്തം നിലയ്ക്കുള്ള പ്രതിരോധ നീക്കങ്ങള്ക്കും പ്രാദേശിക ധാരണകള്ക്കും ഈ രാജ്യങ്ങള് വരും ദിവസങ്ങളില് മുന്ഗണന നല്കിയേക്കാം.
ലോകത്തെ പ്രധാന എണ്ണക്കടത്തു പാതയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിന്മേല് നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ ശ്രമം ആഗോള വിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും. ഈ മേഖലയിലൂടെയുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതത്തിന് ഇറാന് നികുതി ഏര്പ്പെടുത്തുകയോ തടസ്സങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്താല് ആഗോളതലത്തില് ഇന്ധനവില കുതിച്ചുയരാന് സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെത്തന്നെ ഉലയ്ക്കാന് പോന്നതാണ്. വിയറ്റ്നാം, ഇറാഖ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് എന്നിവിടങ്ങളില് സംഭവിച്ചതുപോലെ, വ്യക്തമായ ഒരു പുറത്തുകടക്കല് തന്ത്രം ഇല്ലാതെ സംഘര്ഷത്തിലേക്ക് എടുത്തുചാടിയ അമേരിക്ക, ഇപ്പോള് പരാജയ ഭീതിയോടെ പിന്വാങ്ങുകയാണെന്ന വിമര്ശനം ഇതിനകം ശക്തമായിട്ടുണ്ട്.