അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ സൈനിക നീക്കത്തില് പങ്കാളികളാകാന് ബ്രിട്ടന് തയ്യാറല്ല; ഫ്രാന്സ് ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി ചേര്ന്ന് സമാധാനപരമായ മറ്റൊരു സഖ്യത്തിന് സ്റ്റാമര്; പശ്ചിമേഷ്യയില് യുദ്ധഭീതി പടര്ത്തുന്ന ട്രംപിന്റെ പുതിയ നീക്കത്തില് നിന്ന് വിട്ടുനില്ക്കാനുള്ള ബ്രിട്ടന്റെ തീരുമാനം നാറ്റോയില് വിള്ളലുണ്ടാക്കും
ലണ്ടന്: ഇസ്ലാമാബാദിലെ സമാധാന ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കില് ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ച അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിന്റെ നടപടിയെ പിന്തുണയ്ക്കാനില്ലെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി കീര് സ്റ്റാമര് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയില് യുദ്ധഭീതി പടര്ത്തുന്ന ട്രംപിന്റെ പുതിയ നീക്കത്തില് നിന്ന് വിട്ടുനില്ക്കാനുള്ള ബ്രിട്ടന്റെ തീരുമാനം നാറ്റോ സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ വിള്ളലുകള് വര്ദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തിങ്കളാഴ്ച മുതല് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ഇറാനിയന് കപ്പലുകളുടെ യാത്ര പൂര്ണ്ണമായും തടയാനാണ് അമേരിക്കയുടെ തീരുമാനം. പാകിസ്ഥാനില് വെച്ച് ഇറാനുമായി നടത്തിയ 21 മണിക്കൂര് നീണ്ട ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ടതോടെയാണ് പ്രകോപനപരമായ ഈ നടപടിയിലേക്ക് ട്രംപ് നീങ്ങിയത്. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലേക്കുള്ള എണ്ണക്കടത്തിന്റെ സിരാകേന്ദ്രമായ ഹോര്മുസ് തടയുന്നത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തന്നെ പിടിച്ചുലയ്ക്കും.
ട്രംപിന്റെ ഉപരോധത്തെ അനുകൂലിക്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ ഡൗണിംഗ് സ്ട്രീറ്റ്, കടല് വഴിയുള്ള സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനാണ് മുന്ഗണന നല്കുന്നതെന്ന് അറിയിച്ചു. ഇറാന് ഏര്പ്പെടുത്തിയതായി പറയുന്ന അനധികൃത 'ടോള്' പിരിവിനെ എതിര്ക്കുമ്പോഴും, അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ സൈനിക നീക്കത്തില് പങ്കാളികളാകാന് ബ്രിട്ടന് തയ്യാറല്ല. ഫ്രാന്സ് ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി ചേര്ന്ന് സമാധാനപരമായ മറ്റൊരു സഖ്യത്തിനാണ് സ്റ്റാമര് ശ്രമിക്കുന്നത്.
ബ്രിട്ടന്റെ ഈ നിലപാടിനെതിരെ രൂക്ഷമായ വിമര്ശനവുമായി ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കീര് സ്റ്റാമറെ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ കാലത്തെ നെവില് ചേംബര്ലെയ്നോട് ഉപമിച്ച ട്രംപ്, ബ്രിട്ടന്റെ നടപടി ഭീരുത്വമാണെന്ന് പരിഹസിച്ചു. ബ്രിട്ടന് മൈന് സ്വീപ്പറുകള് അയക്കുമെന്ന് താന് കരുതിയെന്നും എന്നാല് അവര് സഖ്യകക്ഷികളെ വഞ്ചിച്ചുവെന്നും ട്രംപ് ഫോക്സ് ന്യൂസിന് നല്കിയ അഭിമുഖത്തില് ആരോപിച്ചു.
യുഎസ് സെന്ട്രല് കമാന്ഡ് നല്കുന്ന വിവരമനുസരിച്ച് ഏപ്രില് 13-ന് രാവിലെ 10 മണി മുതല് ഇറാനിയന് തുറമുഖങ്ങളിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള എല്ലാ കപ്പല് ഗതാഗതവും തടയും. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന കപ്പലുകളെ ഉപരോധം ബാധിക്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, ഇറാനിയന് തീരങ്ങളില് ശക്തമായ പരിശോധന നടത്താനാണ് അമേരിക്കന് നാവികസേനയുടെ തീരുമാനം.
ഇറാന് ആണവായുധങ്ങള് ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്ന കര്ക്കശമായ നിലപാട് എടുത്തതാണ് ഇസ്ലാമാബാദ് ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെടാന് കാരണമെന്ന് അമേരിക്കന് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാന്സ് പറഞ്ഞു. എന്നാല് അമേരിക്കയുടെ അമിതമായ സമ്മര്ദ്ദ തന്ത്രങ്ങളാണ് ചര്ച്ചകള് വഴിമുട്ടിച്ചതെന്ന് ഇറാന് പ്രതിനിധി മുഹമ്മദ് ബാഖര് ഖാലിബാഫ് തിരിച്ചടിച്ചു. ഇരുപക്ഷവും വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാവാത്തത് പശ്ചിമേഷ്യയെ കൂടുതല് സംഘര്ഷത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയാണ്.
അതിനിടെ, ഇറാന്റെ നീക്കങ്ങള് നിരീക്ഷിക്കാന് ഇസ്രായേല് സൈന്യം അതീവ ജാഗ്രത നിര്ദ്ദേശം പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇറാനുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിന് സൈന്യം സജ്ജമാണെന്ന് ഐ.ഡി.എഫ് മേധാവി ഇയാല് സമീര് വ്യക്തമാക്കി. ലബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളില് ഇസ്രായേല് നടത്തുന്ന ബോംബാക്രമണങ്ങള് ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്. നൂറുകണക്കിന് ആളുകളാണ് കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളില് മാത്രം കൊല്ലപ്പെട്ടത്.
ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവല് മാക്രോണ്, ഒമാന് സുല്ത്താന് ഹൈതം ബിന് താരിക് അല് സെയ്ദ് എന്നിവരുമായി കീര് സ്റ്റാമര് ഫോണില് സംസാരിച്ചു. മേഖലയില് സമാധാനം നിലനിര്ത്തേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് നേതാക്കള് ഏകകണ്ഠമായി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. സമാധാന ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തില് ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളും ആശങ്കയിലാണ്.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഉപരോധം ആഗോള തലത്തില് ഇന്ധനവില വര്ദ്ധിക്കാന് കാരണമാകുമെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധര് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നുണ്ട്. ബ്രിട്ടനിലെ ജീവിതച്ചെലവ് ക്രമാതീതമായി ഉയരാന് ഇത് കാരണമാകും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അമേരിക്കയുടെ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളോട് സഹകരിക്കാതെ നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരത്തിനാണ് സ്റ്റാമര് സര്ക്കാര് ശ്രമിക്കുന്നത്.
രണ്ടാഴ്ചത്തെ താല്ക്കാലിക വെടിനിര്ത്തല് ഏപ്രില് 22-ന് അവസാനിക്കാനിരിക്കെയാണ് അമേരിക്കയുടെ ഈ പുതിയ നീക്കം. ആണവ വിഷയത്തില് ഇറാന് കൃത്യമായ ഉറപ്പ് നല്കാതെ ഒത്തുതീര്പ്പിനില്ലെന്നാണ് വാഷിംഗ്ടണിന്റെ നിലപാട്. എന്നാല് സിവില് ആണവ പദ്ധതികള്ക്ക് തങ്ങള്ക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് ഇറാന് വാദിക്കുന്നു.
ബ്രിട്ടന്റെ നേതൃത്വത്തില് 40-ഓളം രാജ്യങ്ങളുടെ വെര്ച്വല് യോഗം ഈ ആഴ്ച നടക്കും. ചര്ച്ചകളിലൂടെ പ്രശ്നപരിഹാരം കണ്ടെത്താനുള്ള അവസാന ശ്രമമായിരിക്കും ഇത്. എണ്ണക്കപ്പലുകള്ക്ക് സുരക്ഷിതമായ പാതയൊരുക്കുന്നതിനായി അന്താരാഷ്ട്ര സഖ്യം രൂപീകരിക്കാനാണ് ബ്രിട്ടന്റെ നീക്കം.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഓരോ ചലനങ്ങളും ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തില് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് വരുത്തുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനങ്ങള് നാറ്റോ സഖ്യത്തിനുള്ളില് കൂടുതല് അസ്വസ്ഥതകള് ഉണ്ടാക്കുമ്പോള്, സമാധാനത്തിനായി ബ്രിട്ടന് നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങള് എത്രത്തോളം വിജയിക്കുമെന്ന് കണ്ടറിയണം. ഏപ്രില് 13-ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഉപരോധം മേഖലയെ ഒരു വലിയ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയിലാണ് ലോകം.