ഏഴാംകടലിന് അപ്പുറത്ത് നിന്ന് ഐഎസ്ഐഎസിനെ നേരിടാൻ രണ്ടുംകല്പിച്ചെത്തിയ പടനായകന്മാർ; തന്ത്രപ്രധാനമായ പല കോട്ടകളും പിടിച്ചെടുത്ത് ധൈര്യം; തങ്ങളുടെ താവളങ്ങൾ കൈയ്യടക്കിയത് കണ്ട് പേടിച്ച് വിരണ്ട ഭീകരവാദികളും; വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ഇതാ..ലോകത്തെ ഒന്നടങ്കം അമ്പരിപ്പിച്ച് സിറിയയിൽ നിന്ന് ആ വാർത്ത; ഇത് അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു കുതന്ത്രമോ?

ദമാസ്കസ്: സിറിയയിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ അൽ-തൻഫ് സൈനിക താവളത്തിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യം പിന്മാറി. ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലത്തെ സാന്നിധ്യത്തിന് ശേഷമാണ് അമേരിക്കൻ സേനയുടെ ഈ പിന്മാറ്റം. ഇതോടെ താവളത്തിന്റെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം സിറിയൻ സേന ഏറ്റെടുക്കുകയും അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിലെ സ്വാധീനം ഗണ്യമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. 2014-ൽ ഐഎസ്ഐഎസിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് അൽ-തൻഫ് സൈനിക താവളം അമേരിക്കൻ സേന സ്ഥാപിച്ചത്.

സിറിയയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മുൻനിശ്ചയിച്ച തീരുമാനപ്രകാരമാണ് ഈ പിന്മാറ്റമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ സേനയുടെ പിന്മാറ്റം സിറിയൻ സേനയ്ക്ക് തന്ത്രപ്രധാനമായ അതിർത്തി മേഖലകളിൽ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം നേടാൻ സഹായകമായി. ഈ നടപടി സിറിയയിലെ രാഷ്ട്രീയ, സൈനിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ പുതിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്നാണ് നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നത്.

സിറിയൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നും കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശാബ്ദക്കാലമായി കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന വാർത്തകളിൽ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഒന്ന് ഇപ്പോൾ ദമാസ്കസിലെ ഔദ്യോഗിക കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. സിറിയ, ജോർദാൻ, ഇറാഖ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ സംഗമിക്കുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ അൽ-തൻഫ് സൈനിക താവളത്തിൽ നിന്നും അമേരിക്കൻ സേന പൂർണ്ണമായും പിന്മാറി. ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലം നീണ്ടുനിന്ന സൈനിക സാന്നിധ്യത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ പിന്മാറ്റം പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾക്കാണ് വഴിയൊരുക്കുന്നത്.

അൽ-തൻഫ്: ചരിത്രവും തന്ത്രപ്രാധാന്യവും

2014-ൽ ഐഎസ്ഐഎസ് (ISIS) ഭീകരവാദികൾ സിറിയയിലും ഇറാഖിലും ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ച കാലത്താണ് അന്താരാഷ്ട്ര സഖ്യസേനയുടെ ഭാഗമായി അമേരിക്ക അൽ-തൻഫിൽ താവളമുറപ്പിച്ചത്. സിറിയയിലെ ബദിയ മരുഭൂമിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ദമാസ്കസ്-ബാഗ്ദാദ് ഹൈവേയുടെ നിയന്ത്രണം ഈ താവളത്തിനായിരുന്നു. കേവലം ഐഎസ് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം എന്നതിലുപരി, ഇറാനിൽ നിന്നും സിറിയയിലേക്കും ലെബനനിലേക്കും നീളുന്ന കരമാർഗ്ഗമുള്ള വിതരണ ശൃംഖലയെ തടയുക എന്നതായിരുന്നു ഈ താവളത്തിന്റെ പ്രധാന തന്ത്രപരമായ ലക്ഷ്യം.

കഴിഞ്ഞ 12 വർഷമായി ഈ പ്രദേശം അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ കർശന നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. സിറിയൻ ഗവൺമെന്റിന് ഇവിടേക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, താവളത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള 55 കിലോമീറ്റർ പ്രദേശം "സുരക്ഷിത മേഖല" (De-confliction zone) ആയി അമേരിക്ക പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

നാടകീയമായ പിന്മാറ്റം: കാരണങ്ങൾ തേടി ലോകം

മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പദ്ധതി പ്രകാരമാണ് ഈ പിന്മാറ്റമെന്നാണ് അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ കേന്ദ്രങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സിറിയയിലെ സൈനിക ചിലവ് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ഇൻഡോ-പസഫിക് മേഖലയിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള വാഷിംഗ്ടണിന്റെ നീക്കമാണിതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനു പിന്നിൽ മറ്റ് ചില വശങ്ങൾ കൂടി നിരീക്ഷകർ കാണുന്നു:

ഐഎസ്ഐഎസിന്റെ വലിയ തോതിലുള്ള സ്വാധീനം സിറിയയിൽ ഇല്ലാതായ സാഹചര്യത്തിൽ സൈനിക സാന്നിധ്യം അനാവശ്യമാണെന്ന നിലപാട് അമേരിക്കയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. സിറിയൻ ഗവൺമെന്റും റഷ്യയും ഇറാനും നിരന്തരം അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ പിന്മാറ്റത്തിനായി സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയിരുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണ് ഈ സാന്നിധ്യമെന്നായിരുന്നു സിറിയയുടെ വാദം. അമേരിക്കയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ അനന്തമായ യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് സൈന്യത്തെ തിരിച്ചുവിളിക്കണമെന്ന പൊതുജനാഭിപ്രായം ശക്തമായിരുന്നു.

സിറിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ ആധിപത്യം

അമേരിക്കൻ സേന ഒഴിഞ്ഞുപോയതിന് പിന്നാലെ മിന്നൽ വേഗത്തിലാണ് സിറിയൻ അറബ് ആർമി (SAA) അൽ-തൻഫിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തത്. റഷ്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെ അതിർത്തി മേഖലകളിൽ സിറിയൻ സൈന്യം ഇപ്പോൾ പട്രോളിംഗ് ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് സിറിയയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു സൈനിക വിജയമാണ്.

ഇറാഖുമായുള്ള അതിർത്തിയിൽ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ലഭിച്ചതോടെ അനധികൃതമായ കടന്നുകയറ്റങ്ങളും കള്ളക്കടത്തും തടയാൻ സിറിയയ്ക്ക് സാധിക്കും. ദമാസ്കസ്-ബാഗ്ദാദ് ഹൈവേ തുറന്നതോടെ ഇറാഖുമായുള്ള വ്യാപാരം പുനരാരംഭിക്കാനും യുദ്ധം തകർത്ത സിറിയൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും വഴിയൊരുങ്ങും. സ്വന്തം മണ്ണിലെ വിദേശ അധിനിവേശം അവസാനിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നത് ബഷർ അൽ അസദ് സർക്കാരിന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടമാണ് നൽകുന്നത്.

ഇത് അമേരിക്കയുടെ കുതന്ത്രമോ?

അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഈ പിന്മാറ്റത്തെ സംശയത്തോടെ വീക്ഷിക്കുന്നവരും കുറവല്ല. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും ഒഴിഞ്ഞുപോകാതെ, തന്ത്രപരമായ മറ്റൊരു ചുവടുവെപ്പിന് മുന്നോടിയായുള്ള പിന്മാറ്റമാണോ ഇതെന്ന് പലരും സംശയിക്കുന്നു.

"ഏഴാംകടലിന് അപ്പുറത്ത് നിന്ന് ഐഎസ്ഐഎസിനെ നേരിടാൻ വന്നവർ ഇത്ര പെട്ടെന്ന് പിൻവാങ്ങുന്നത് പല ചോദ്യങ്ങളും ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. ഭീകരവാദത്തിന്റെ വിത്തുകൾ അവിടെത്തന്നെ ബാക്കി നിർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഈ പിന്മാറ്റം വീണ്ടും അസ്ഥിരതയുണ്ടാക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ കുതന്ത്രമാണോ എന്ന് വരും ദിവസങ്ങളിൽ വ്യക്തമാകും." - ഒരു പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

കുർദിഷ് ഗ്രൂപ്പുകളുമായുള്ള അമേരിക്കയുടെ ബന്ധം തുടരുന്നത് സിറിയൻ സർക്കാരിന് ഇപ്പോഴും തലവേദനയാണ്. അൽ-തൻഫിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയെങ്കിലും സിറിയയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലകളിലെ എണ്ണപ്പാടങ്ങൾക്ക് കാവൽ നിൽക്കുന്ന അമേരിക്കൻ സൈന്യം എപ്പോൾ മടങ്ങുമെന്നത് ഇപ്പോഴും അവ്യക്തമാണ്.

അൽ-തൻഫിലെ അമേരിക്കൻ സാന്നിധ്യം അവസാനിക്കുന്നത് സിറിയൻ യുദ്ധചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന അധ്യായത്തിന്റെ അന്ത്യമാണ്. ഇത് മേഖലയിൽ സമാധാനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുമോ അതോ പുതിയ അധികാര വടംവലികൾക്ക് കാരണമാകുമോ എന്ന് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്. സിറിയൻ മണ്ണ് സിറിയക്കാർക്ക് തന്നെ ലഭിക്കണമെന്ന വാദത്തിന് ഈ പിന്മാറ്റം കരുത്ത് പകരുന്നു. എങ്കിലും, തകർന്നുപോയ ഒരു രാജ്യത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്ന വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഇനി സിറിയൻ ജനതയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ളത്.