ആണവായുധ മോഹം ഇറാന് ഉപേക്ഷിച്ചെന്ന് ട്രംപ്; പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്തിന് അതൃപ്തിയെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തല്; സമാധാന നീക്കങ്ങളോട് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറിക്ക് വിയോജിപ്പ്; ചര്ച്ചകള്ക്ക് വാന്സും റൂബിയോയും നേതൃത്വം നല്കുന്നു; ഇറാന് നല്കിയ രഹസ്യ 'സമ്മാനം' എണ്ണ-വാതക മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതെന്ന് സ്ഥിരീകരണം; യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങള്ക്കിടയിലും സൈനിക ജാഗ്രത തുടരുന്നു.
വാഷിങ്ടണ്: ഇറാന് ആണവായുധ മോഹം പൂര്ണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന നിര്ണ്ണായക വെളിപ്പെടുത്തലുമായി അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്ഡ് ട്രംപ് രംഗത്തെത്തിയത് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തില് പുതിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്. വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ഓവല് ഓഫീസില് വെച്ച് നടത്തിയ വാര്ത്താസമ്മേളനത്തിലാണ് ഇറാനുമായുള്ള സമാധാന ചര്ച്ചകള് പുരോഗമിക്കുന്നതായും അവര് ആണവായുധങ്ങള് നിര്മ്മിക്കില്ലെന്ന് സമ്മതിച്ചതായും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയത്. വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാന്സ്, വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് നിലവില് നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങള് നടക്കുന്നത്. യുദ്ധം നാലാം വാരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോള് ഒരു 'എക്സിറ്റ് പ്ലാന്' എന്ന നിലയിലാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഈ സമാധാന നീക്കങ്ങളെ കാണുന്നത്.
എന്നാല്, ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിലെ ഭിന്നതകളും ഇതോടൊപ്പം പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കന് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി (സെക്രട്ടറി ഓഫ് വാര്) പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്തിന് ഈ നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തോട് താല്പര്യമില്ലെന്ന് ട്രംപ് പരസ്യമായി വെളിപ്പെടുത്തി. യുദ്ധം ഉടന് അവസാനിക്കുന്നതില് ഹെഗ്സെത്തും ജോയിന്റ് ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് ജനറല് 'റൈസിന്' കെയ്നും നിരാശരാണെന്നാണ് ട്രംപ് തമാശരൂപേണ പറഞ്ഞത്. സൈനിക നടപടികളിലൂടെ ഇറാനെ പൂര്ണ്ണമായും കീഴ്പ്പെടുത്തണമെന്ന നിലപാടിലാണ് പെന്റഗണ് മേധാവികളെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എങ്കിലും സമാധാന ചര്ച്ചകള്ക്ക് മുന്ഗണന നല്കാനാണ് ട്രംപിന്റെ തീരുമാനം.
ഇറാനിലെ ഊര്ജ്ജ കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കു നേരെയുള്ള ആക്രമണം അഞ്ചു ദിവസത്തേക്ക് നിര്ത്തിവെക്കാന് ട്രംപ് കഴിഞ്ഞ ദിവസം ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. ഇതിനു പിന്നാലെ ഇറാന് അമേരിക്കയ്ക്ക് വിലപ്പെട്ട ഒരു 'സമ്മാനം' നല്കിയതായും ട്രംപ് വെളിപ്പെടുത്തി. സാമ്പത്തികമായി വലിയ മൂല്യമുള്ള ഒന്നാണ് ഇതെന്നും എന്നാല് അത് എന്താണെന്ന് ഇപ്പോള് വെളിപ്പെടുത്തില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എണ്ണ, വാതക മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒന്നാണോ എന്ന മാധ്യമപ്രവര്ത്തകരുടെ ചോദ്യത്തിന് 'അതെ' എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ മറുപടി. ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പല് ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിട്ടുവീഴ്ചകള് ഇറാന് നടത്തിയതായും സൂചനയുണ്ട്.
ഇറാനിലെ പഴയ നേതൃത്വത്തെ മുഴുവന് തങ്ങള് വധിച്ചുവെന്നും ഇപ്പോള് ചര്ച്ചകള് നടത്തുന്നത് പുതിയൊരു വിഭാഗം നേതാക്കളുമായാണെന്നും ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു. 'ഞങ്ങള് അവരുടെ നേതൃനിരയെ മുഴുവന് ഇല്ലാതാക്കി, തുടര്ന്ന് അവര് പുതിയ നേതാക്കളെ തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോള് അവരെയും ഇല്ലാതാക്കി. ഇപ്പോള് ഒരു പുതിയ ഗ്രൂപ്പാണ് അവിടെയുള്ളത്, അവര് വിവേകത്തോടെയാണ് സംസാരിക്കുന്നത്,' ട്രംപ് പറഞ്ഞു. ഇറാന് പ്രതിനിധികള് നിലവില് അമേരിക്കന് ദൂതന്മാരുമായി നേരിട്ട് ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നുണ്ടെന്നും സമാധാന കരാറിലെത്താന് അവര് ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നുമാണ് വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ വിലയിരുത്തല്.
സമാധാന ചര്ച്ചകള് ഒരു വശത്ത് നടക്കുമ്പോഴും സൈനികമായ തയ്യാറെടുപ്പുകളില് നിന്ന് അമേരിക്ക പിന്നോട്ട് പോയിട്ടില്ല. മൂവായിരത്തോളം പാരാട്രൂപ്പര്മാരെ കൂടി മിഡില് ഈസ്റ്റിലേക്ക് അയക്കുന്ന കാര്യം പെന്റഗണ് പരിഗണിക്കുന്നുണ്ട്. നിലവില് ആയിരക്കണക്കിന് മറീനുകള് മേഖലയില് നിലയുറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. നയതന്ത്രം പരാജയപ്പെട്ടാല് ഒരു കരയുദ്ധത്തിനുള്ള സാധ്യത കൂടി മുന്നില് കണ്ടാണ് ഈ നീക്കം. ഹോംലാന്ഡ് സെക്യൂരിറ്റി ഡിപ്പാര്ട്ട്മെന്റിന്റെ ചുമതലയേറ്റ മുന് സെനറ്റര് മാര്ക്ക് വെയ്ന് മുള്ളിന്റെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിലാണ് ട്രംപ് ഈ വിവരങ്ങള് പങ്കുവെച്ചത്.
ഇറാന് അനുകൂല സംഘടനയായ ഹിസ്ബുള്ള ഇസ്രായേലിലേക്ക് റോക്കറ്റുകള് തൊടുത്തുവിട്ടതിനെത്തുടര്ന്നാണ് ലെബനന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങള് ഈ യുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കപ്പെട്ടത്. ലബനീസ് തീരദേശ നഗരമായ ടയറില് ഇസ്രായേല് നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ ദൃശ്യങ്ങള് പുറത്തുവരുന്നതിനിടെയാണ് ട്രംപിന്റെ സമാധാന പ്രഖ്യാപനം. മേഖലയിലെ സംഘര്ഷം ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെയും ബാധിച്ചിരുന്നു. ഇറാന് മുന്നോട്ടുവെച്ച 'സമ്മാനം' ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണ വിതരണം സുഗമമാക്കുന്നതാണെങ്കില് അത് ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാകും.
നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷികള് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ പട്രോളിംഗിന് സഹായിക്കുന്നില്ലെന്ന കാര്യത്തില് ട്രംപ് നേരത്തെ അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാല് ഇപ്പോള് ഇറാനുമായി നേരിട്ട് ചര്ച്ചകള് നടത്തുന്നതോടെ സഖ്യകക്ഷികളുടെ സഹായമില്ലാതെ തന്നെ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിന് ട്രംപ് ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ ആണവ നിലയങ്ങള്ക്കും മിസൈല് കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങള് താല്ക്കാലികമായി നിര്ത്തിവെച്ചത് ഈ ചര്ച്ചകളുടെ വിജയത്തിനായാണ്. ജാറെഡ് കുഷ്നര് ഉള്പ്പെടെയുള്ള ട്രംപിന്റെ വിശ്വസ്തര് ഈ രഹസ്യ ചര്ച്ചകളില് സജീവമാണ്.
2028-ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പില് റിപ്പബ്ലിക്കന് പാര്ട്ടി സ്ഥാനാര്ത്ഥികളാകാന് സാധ്യതയുള്ള ജെ.ഡി. വാന്സിനും മാര്ക്കോ റൂബിയോയ്ക്കും ഈ സമാധാന ചര്ച്ചകളുടെ വിജയം വലിയ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടമാകും. ഇറാന്റെ ആണവ മോഹങ്ങള് എന്നെന്നേക്കുമായി അവസാനിപ്പിക്കാന് കഴിഞ്ഞാല് അത് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ വലിയ നയതന്ത്ര വിജയമായി മാറും. എന്നാല്, കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകള് ഇറാന് എത്രത്തോളം പാലിക്കുമെന്ന കാര്യത്തില് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകര്ക്ക് സംശയമുണ്ട്.
സൈനിക മേധാവികളുടെ എതിര്പ്പ് അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ട്രംപ് നടത്തുന്ന ഈ സമാധാന നീക്കം അമേരിക്കന് രാഷ്ട്രീയത്തിലും ചര്ച്ചയായിട്ടുണ്ട്. 'യുദ്ധം' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കാന് ഡെമോക്രാറ്റുകള്ക്ക് താല്പര്യമാണെന്നും എന്നാല് താന് 'സൈനിക നടപടി' എന്നാണ് ഇതിനെ വിളിക്കുന്നതെന്നും ട്രംപ് തമാശരൂപേണ പറഞ്ഞു. പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്തിനെപ്പോലെയുള്ളവര് കടുത്ത സൈനിക നടപടി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുമ്പോഴും നയതന്ത്രത്തിലൂടെ കാര്യങ്ങള് നീക്കാനാണ് ട്രംപിന്റെ ശ്രമം.
വരും ദിവസങ്ങളില് ഇറാന് നല്കിയ 'സമ്മാന'ത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതല് വിവരങ്ങള് പുറത്തുവരുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് പൂര്ണ്ണമായും തുറന്നു കൊടുക്കുകയും കപ്പലുകള്ക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താല് അത് യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യ സൂചനയാകും. ലോകം മുഴുവന് ഉറ്റുനോക്കുന്ന ഈ സമാധാന കരാര് യാഥാര്ത്ഥ്യമാകുമോ അതോ സൈനിക മേധാവികളുടെ താല്പര്യപ്രകാരം യുദ്ധം തുടരുമോ എന്നാണ് ഇനി അറിയേണ്ടത്.