ഇറാന്റെ പ്രതികരണം എന്തായിരിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി; തങ്ങളുടെ തീരപ്രദേശം ഉപരോധിക്കുന്നത് പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി കാണുന്ന ഇറാന് തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പ്; ഇറാനിലേക്കുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതം തടഞ്ഞ് ട്രംപ്; സമാധാന ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയില് യുദ്ധഭീതി പുകയുന്നു, ആഗോള എണ്ണ വിപണിയില് ആശങ്ക
ടെഹ്റാന്: ഇറാനുമായുള്ള സമാധാന ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കില് കടുത്ത നാവിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ച് അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്ഷം പുതിയ തലത്തിലെത്തുന്നു. തിങ്കളാഴ്ച ഉച്ചയ്ക്ക് ജി.എം.ടി 14:00 മുതല് ഇറാനിയന് തുറമുഖങ്ങളിലേക്കും അവിടെനിന്നുമുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതം തടഞ്ഞുകൊണ്ട് യുഎസ് സൈന്യം നീക്കം ആരംഭിച്ചു. ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെ നിര്ണ്ണായക സിരയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള തര്ക്കം ഇതോടെ പുതിയൊരു യുദ്ധമുഖത്തേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങള് പ്രകാരം ഒരു ശത്രുരാജ്യത്തിന്റെ തുറമുഖങ്ങളോ തീരപ്രദേശങ്ങളോ സൈനികശക്തി ഉപയോഗിച്ച് വളയുന്നതിനെയാണ് നാവിക ഉപരോധം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള പ്രതികരണം എന്തായിരിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി. തങ്ങളുടെ തീരപ്രദേശം ഉപരോധിക്കുന്നത് പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി കാണുന്ന ഇറാന് ഇതിനെതിരെ തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയില് വീണ്ടുമൊരു വന്യുദ്ധത്തിന്റെ കാഹളം മുഴങ്ങുമോ എന്നാണ് ലോകം ഇപ്പോള് ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. ഇറാനുമായുള്ള ഒരു ശാശ്വത കരാറില് എത്താന് അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ട്രംപിന്റെ പുതിയ നീക്കം അതിനെ സഹായിക്കുമോ അതോ കൂടുതല് വഷളാക്കുമോ എന്ന് വരും ദിവസങ്ങളില് വ്യക്തമാകും.
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകര്ക്കാനും സൈനിക നീക്കങ്ങള് തടയാനുമാണ് ഇത്തരം ഉപരോധങ്ങള് സാധാരണയായി ഏര്പ്പെടുത്താറുള്ളത്. ശത്രുരാജ്യത്തിന്റെ കപ്പലുകള് മാത്രമല്ല, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുടെ കപ്പലുകളും ഉപരോധം നിലനില്ക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് സൈന്യം തടയും. നിലവില് ഇറാനിയന് തീരങ്ങളില് അമേരിക്കന് സെന്ട്രല് കമാന്ഡ് (സെന്റ്കോം) കപ്പലുകള് വിന്യസിച്ചുകഴിഞ്ഞു. ഇറാന് തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന കപ്പലുകളെ തടയുകയും ആവശ്യമെങ്കില് പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യാനാണ് അമേരിക്കന് സൈന്യത്തിന് ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന കര്ശന നിര്ദ്ദേശം.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതയാണ് ഇതിനെ ഇത്രമേല് പ്രാധാന്യമുള്ളതാക്കി മാറ്റുന്നത്. പേര്ഷ്യന് ഗള്ഫിനെ ലോകവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഇടുങ്ങിയ പാതയിലൂടെയാണ് ലോകത്തെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന കപ്പലുകളില് നിന്ന് ഇറാന് നിയമവിരുദ്ധമായി പണം ഈടാക്കുന്നുവെന്നും കടലിടുക്കില് മൈനുകള് വിന്യസിച്ചുവെന്നുമാണ് അമേരിക്ക ഉന്നയിക്കുന്ന പ്രധാന ആരോപണം. ഇറാന് തടസ്സപ്പെടുത്തിയ അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പല്പാത തിരിച്ചുപിടിക്കുക എന്നതാണ് ഈ നാവിക നീക്കത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാനില് നിന്നുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതി പൂര്ണ്ണമായും തടയാനും അവരുടെ വരുമാന മാര്ഗ്ഗങ്ങള് ഇല്ലാതാക്കാനും ഈ ഉപരോധം വഴി അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല് മറ്റു രാജ്യങ്ങളുടെ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന കപ്പലുകളെ തടയില്ലെന്നും അമേരിക്ക അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതായത് സൗദി അറേബ്യയോ യുഎഇയോ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ഗതാഗതം തുടരാനാകും. എങ്കിലും ഇറാനുമായി സഹകരിക്കുന്ന കപ്പലുകള്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാതിര്ത്തിയില് സുരക്ഷിതമായ സഞ്ചാരം അനുവദിക്കില്ലെന്ന് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. ഉപരോധം ലംഘിക്കുന്ന ഏത് കപ്പലുകളെയും പിടിച്ചെടുക്കാന് യുഎസ് നേവിക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരിക്കും.
അമേരിക്കയുടെ ഈ നീക്കം അന്താരാഷ്ട്ര നാവിക നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്നാണ് ഭൂരിഭാഗം നിയമവിദഗ്ധരും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. നിലവില് പശ്ചിമേഷ്യയില് നിലനില്ക്കുന്ന രണ്ടാഴ്ചത്തെ താല്ക്കാലിക വെടിനിര്ത്തല് കരാറിനെ ഈ നീക്കം ബാധിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്. ഫെബ്രുവരി 28ന് ആരംഭിച്ച യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാന് പാകിസ്ഥാനില് വെച്ച് നടന്ന ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ടതാണ് അമേരിക്കയെ ഇത്തരമൊരു കടുത്ത തീരുമാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. തങ്ങളുടെ ആണവ മോഹങ്ങള് ഉപേക്ഷിക്കാന് ഇറാന് തയ്യാറാകാത്തതാണ് സമാധാന ചര്ച്ചകള് തകരാന് കാരണമെന്ന് ട്രംപ് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.
കടലിടുക്കില് ഇറാന് വിന്യസിച്ചതായി പറയുന്ന മൈനുകള് നീക്കം ചെയ്യാന് മൈന് സ്വീപ്പര് കപ്പലുകളെ അയക്കുമെന്നും അമേരിക്ക പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ദൗത്യത്തില് നാറ്റോ രാജ്യങ്ങളുടെ സഹായം ലഭിക്കുമെന്നാണ് അമേരിക്കന് പ്രതീക്ഷ. ബ്രിട്ടന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങള് മേഖലയില് മൈന് വേട്ടയ്ക്കായി കപ്പലുകള് നേരത്തെ തന്നെ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും അമേരിക്കയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഉപരോധത്തില് പങ്കുചേരാന് ബ്രിട്ടന് ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല. ഫ്രാന്സുമായി ചേര്ന്ന് കപ്പല് ഗതാഗത സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കാന് ശ്രമിക്കുമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി സര് കീര് സ്റ്റാര്മര് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം വഴി ഇറാന് നടത്തിവരുന്ന സമ്മര്ദ്ദ തന്ത്രങ്ങള്ക്ക് അന്ത്യം കുറിക്കാനാണ് അമേരിക്കന് നീക്കം. ചില കപ്പലുകള്ക്ക് മാത്രം കടന്നുപോകാന് അനുവാദം നല്കുകയും മറ്റു ചിലരെ തടയുകയും ചെയ്യുന്ന ഇറാന്റെ രീതി അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ട്രംപ് ഫോക്സ് ന്യൂസിന് നല്കിയ അഭിമുഖത്തില് പറഞ്ഞു. ഇറാന് നടത്തുന്ന നിയമവിരുദ്ധമായ നികുതി പിരിവ് തടയുന്നതിലൂടെ അവരുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തളര്ത്താനാവുമെന്ന് യുഎസ് ഭരണകൂടം കരുതുന്നു. എന്നാല് ഇത് ആഗോള എണ്ണവിലയില് വന് വര്ദ്ധനവിന് കാരണമാകുമെന്നത് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളെ ആശങ്കയിലാക്കുന്നുണ്ട്.
അമേരിക്കന് സൈനികര്ക്കോ സമാധാനപരമായ കപ്പലുകള്ക്കോ എതിരെ ഇറാന് ആക്രമണം നടത്തിയാല് കനത്ത പ്രത്യാഘാതം നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് ട്രംപ് സോഷ്യല് മീഡിയയിലൂടെ മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. ഇറാനിയന് തീരപ്രദേശത്തെ മുഴുവന് തുറമുഖങ്ങളെയും എണ്ണ ടെര്മിനലുകളെയും ഈ ഉപരോധം ബാധിക്കും. ഭക്ഷണവും മരുന്നും അടക്കമുള്ള മാനുഷിക സഹായങ്ങളുമായി പോകുന്ന കപ്പലുകളെ കര്ശനമായ പരിശോധനകള്ക്ക് ശേഷം കടത്തിവിടാന് അമേരിക്ക അനുവദിക്കുമെന്നും അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനായി കടലില് കപ്പലുകളെ പരിശോധിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങള് യുഎസ് നാവികസേന ഒരുക്കിക്കഴിഞ്ഞു.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുഎസ് സഖ്യകക്ഷികളെ കൂടി ചര്ച്ചാ മേശയിലേക്ക് എത്തിക്കാനും ഇറാനെതിരെ ശക്തമായ സമ്മര്ദ്ദം ചെലുത്താനുമാണ് ഈ നാവിക നീക്കം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ ഈ കടുത്ത നിലപാട് ഇറാനെ എത്രത്തോളം വഴങ്ങാന് പ്രേരിപ്പിക്കും എന്നതില് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര്ക്ക് ഭിന്നസ്വരമാണുള്ളത്. ഉപരോധം ഏര്പ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ഇറാന് കൂടുതല് പ്രകോപിതരാകാനും കടലിടുക്ക് പൂര്ണ്ണമായും അടച്ചിടാനും സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഡെമോക്രാറ്റിക് പാര്ട്ടി നേതാക്കള് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നു. ഇത് മേഖലയില് വന്തോതിലുള്ള സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.
കപ്പല് ഗതാഗത രംഗത്തെ വിദഗ്ധര് പറയുന്നത് പ്രകാരം അമേരിക്കയുടെ ഈ നീക്കം നിലവില് വളരെ കുറഞ്ഞ കപ്പലുകളെ മാത്രമേ ബാധിക്കൂ എന്നാണ്. കാരണം ഉപരോധ ഭീഷണിയും മൈനുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പേടിയും കാരണം ഭൂരിഭാഗം കപ്പലുകളും ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള യാത്ര നിലവില് കുറച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭൂരിഭാഗം കമ്പനികളും സമാധാന കരാര് നിലവില് വരുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കാനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഇന്ഷുറന്സ് തുകയിലുണ്ടായ വര്ദ്ധനവും കപ്പല് കമ്പനികളെ ഈ വഴിയില് നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നു. അമേരിക്കന് ഉപരോധം കപ്പല് ഗതാഗതം കൂടുതല് സങ്കീര്ണ്ണമാകും.